Muş Tabip Odası Genel Sekreteri Dr. Kenan Şeker, kentte kullanılan yakıtın hava kirliliğine neden olduğunu bildirdi.
Şeker, yaptığı yazılı açıklamada, kentte özelikle akşam saatlerinde hava kirliliğinin yoğun şekilde hissedildiğini belirtti.
Hava kirliliğinin başta insan sağlığı olmak üzere bitki ve hayvan sağlığı üzerinde de olumsuz etki yaptığını kaydeden Şeker, Hava sıcaklıklarının düşmesi ile birlikte ısınmak için kullanılan yakıt, Muşumuzda hava kirliliğine neden olmaktadır. Hava kirliliği nedeniyle kentimizde, özelikle akşam saatlerinden itibaren yurttaşlar sokakta dahi gezemez duruma gelmektedir. Hava kirliliği, başta insan sağlığı olmak üzere görüş mesafesi, materyaller, bitkiler ve hayvan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Katı yakıtlar ve akaryakıt gibi karbonlu maddelerin tam yanmamasından meydana gelen katı ve sıvı parçacıkların bir gaz karışımı olan duman, hava kirliliğinin bir çeşitlidir ve görüş uzaklığını azaltıcı bir etkiye sahiptir dedi.
İnsanların sağlıklı ve rahat yaşayabilmesi için teneffüs edilen havanın mutlaka temiz olması gerektiğini kaydeden Şeker, Solunum yolu ile alınan hava içerisindeki parçacıklar ve duman, teneffüs esnasında yutulur ve akciğerlere kadar ulaşır. Havanın doğal yapısını bozan ve kirleten maddelerin başka bir deyişle kirli havanın solunması, özellikle akciğer dokularını tahrip edici ve hatta öldürücü olabilmektedir. Bu duruma özellikle ısıl değeri düşük, partikül oranı yüksek kömür kullanımı başta gelirken, bilinçsiz soba kullanımı, lastik ve 10 numara yağ gibi diğer yanıcı maddelerin kullanımı, kent içi ulaşımda yoğun araç kullanımıyla oluşan egzoz gazından meydana gelen kirlilik ve karbon monoksit, kükürt oksitler, azot oksitler, uçucu organik karbonlar, asit aeroselleri, ağır metaller, kurşun, kadmiyum, nikel ve partiküller gibi insan sağlığını etkileyen maddeler neden olmaktadır şeklinde konuştu.
Şeker, Birçok farklı bileşenden oluşmuş olan bu partiküller akciğerdeki nemle bileşerek aside dönüşmekte; Akciğere kadar ulaşıp, kanın içindeki karbon dioksitin oksijene dönüşümünü yavaşlatmakta buda nefes darlığına neden olmaktadır. Bu durumda oksijen kaybının giderilebilmesi için kalbin daha fazla çalışması gerektiği için kalp üzerinde ciddi bir baskı oluşturmaktadır özellikle astım, bronşit, amfizem, KOAH, kalp hastalığı olanları ciddi şekilde etkilemektedir. Yaşlılar ve çocuklar bu durumda en çok etkilenecek hedef kitledir dedi.
ABD ve Hollanda’da yapılan çalışmalarda hava kirliliği olan bölgelerde yaşayanların ömrünün, kirliliğin olmadığı bölgelerde yaşayanlara göre 1-2 yıl daha kısa olduğunun belirlendiğini kaydeden Şeker şunları söyledi; Yalnızca gelişmekte olan ülkelerde havada bulunan partiküler madde ve kükürtdioksit nedeniyle yılda 500 bin kişinin öldüğü tahmin edilmektedir. Bölgemiz de bu yıl yoğun oranda sisli olmakta bu durumda havadaki gazların aside dönüşmesini kolaylaştırarak yâda partiküllerin insan sağlığına tehdit etkisini artırmaktadır. Bölgemizde kış uzun sürmekte bu durumda hava kirliliğinin daha uzun bir periyoda yayılmasına neden olup riski kat ve kat artırmaktadır. Bu uzun süreli temas örneğin kadmiyum gibi partiküller akciğer, böbrek, prostat kanserlerine yol açtığı yâda nikelin astımın yanı sıra burun ve gırtlak kanserine yol açtığı ispatlanmıştır. Maalesef kentimizde hem kamu binaları hem de özel binalar zehir saçmakta bu konuda yeterince bir önlem alınmamaktadır. Halkımızın sosyoekonomik seviyesinin düşük olması halkımızı ucuz olduğundan dolayı kaçak kömür almaya itmektedir. Maalesef, kamuoyunda yanlış bir algı mevcut; Bizi ısıtanın kömürün kalorisi yerine kömürün kütlesi olduğuna inanılmakta, kış uzun sürdüğü için bu algıda çok miktarda kalorisi düşük kömür alınmasına neden olmaktadır. Oysa kalorisi düşük 2 bin kilogram kalitesiz kömür yerine kalorisi yüksek bin 200 kilogram kömürle ısınmamız mümkündür. Örneğin 1,2 ton 6000 kcal/kğ kömür, 2 ton 3500 kcal/kğ kömürden daha fazla oranda ısı oluşturmaktadır. 1,2 ton kaliteli kömürle daha ucuza ısınabilir ve oluşan kül ve partikül miktarı da daha az olabilmektedir. Bu yüzden kömür alırken mutlaka; Kalorisini, Külünü, Kükürdünü, Şişme endeksini, Nem miktarını, Ağırlığını sormak gerekir.
Nemi yüksek, kalorisi düşük kömür ucuz dahi olsa kötü ve pahalı kömür demektir şeklinde konuşan Şeker açıklamasını şöyle sürdürdü; Nemi yüksek kömürü yakmak daha fazla kömüre ihtiyaç gerektirir; Çünkü kömür bünyesindeki nemin atılması için daha fazla kömüre ihtiyaç olur. Satın alınan kömürün nemine mutlaka dikkat edilmelidir. Bir örnekle, Eğer kalorifer kazanında yılda 60 ton kömür kullanıyorsanız ve satın alacağınız kömür %25 nem içeriyorsa bunun yerine en fazla %10 nem içeren kömür kullanarak kömür tüketimi 50 tona indirebilir, 10 ton nemi evimize taşımamış ve suya boşuna para ödememiş oluruz. Kömür alırken çok önemli bir hususta kömürün torbalı olarak alınmasıdır. Açıkta kömür satmak ve satın almak yasaktır. Torbasız olarak satılan kömürlerin kalitesiz, kalorisi düşük, yandığı zaman asit yağmuru oluşturucu miktarda kükürt içeren, nemi ve külü yüksek olduğunu unutmamalıyız. Açıkta satılan kömürleri satın aldığınız zaman kömür hakkında hiçbir hak iddia edilememektedir. Çevrenizde torbasız kömür satın alanlar İl Çevre ve Orman Müdürlükleri ile Belediyelere mutlaka bildirilmelidir. Kömürdeki külün düşük olmasına dikkat edilmelidir. Kömürdeki kül miktarı ne kadar yüksek ise yanma sonucu oluşan kül miktarı da o kadar yüksek olmaktadır. Isınma amaçlı olarak külü yüksek kömür kullanıldığında soba, kazan ve bacalar daha sık aralıklarla temizlenmesi gerekmektedir. Kömürdeki kül miktarı arttıkça bacadan atılan partikül miktarı o oranda artmakta, bacadan atılan partikül miktarı arttıkça atmosferdeki partikül miktarı da artmaktadır. Havadaki bu toz konsantrasyonu akciğer enfeksiyonuna, kalp ve akciğer hastası kişilerde semptomların kötüleşmesine ve uzun süreli toz kirliliğe maruz kalınması halinde kalp ve akciğer hastalığına neden olmaktadır. Eğer kalorifer kazanınızda yılda 60 ton kömür kullanıyorsanız ve yüzde 18 kül içeren kömür yerine yüzde 8 kül içeren kömür kullanarak kömür tüketimi 54 tona indirilebilir, 6 ton külü evinize taşımamış, havayı kirletmemiş ve küle boşuna para ödememiş oluruz ki külün kalorisinin sıfır olduğu unutulmamalıdır. Kömür satın alırken boyutuna dikkat edilmelidir. Kömürün boyutu ızgara aralığında küçükse küçük boyutlu kömürler ızgara altına düşer. Böylece kömür yanmada ızgara arasından küllüğe düşmüş olur. Yanmayan kömüre fazla bedel ödenmiş olur.
Muş Manşet Gazetesi