Sağlık araştırmasında bulunan Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi 3’ncü sınıf öğrencileri, “Hamilelik ve Bebek Bakımı” içerikli araştırma ödevlerinde annelerin duyarlı olması yönünde bilgilendirmelerde bulundular. Üniversiteli Öğrencilerin hamilelik ve bebek bakımı hakkında ki bilgilendirmeleri:
Bireylerin ileriki yaşamı için hamilelik dönemi, doğum ve doğum sonrası bakım uygulamaları kritik önem taşımaktadır. Sağlığın temelleri bu dönemlerde atılır. Gebelik, doğum ve doğum sonrasında yaşanan sağlık sorunlarından dolayı birçok anne ve bebek yaşamını yitirmektedir.
Her alanda olduğu gibi gebelik ve bebek bakımında da eğitimin önemi göz ardı edilemez. Eğitim, kadınların kendi yaşamlarını daha çok kontrol edebilmelerini sağlar ve topluma katkıda bulunmalarını sağlayacak becerilerle donatır. Eğitim sayesinde kadınlar kendilerini ilgilendiren konularda kendi adlarına karar alabilirler ve ailelerini etkileyebilirler. Ancak yaptığımız araştırmaya göre anne adaylarına verilen eğitimlerin yetersiz olduğunu gözlemledik.
Muş ili merkez ilçeye bağlı Dere yurt, Sungu, Kıyık, Çaybaşı, Yeşilce, Kara köprü ve Tandoğan köylerinde eşi ve çocuklarıyla birlikte yaşayan 120 anneye yirmi soruluk anket uyguladık. Bu anket Muş Merkez köylerinde bulunan annelerin nitelikleri ve bebek bakımı uygulamalarını saptamaktır.
ANKETTEN ELDE ETTİĞİMİZ SONUÇ
Araştırmaya katılan annelerin % 54,5’inin okuryazar olmadığı, 36,6’nin ilkokul mezunu olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan ailelerin özelliklerine bakıldığında sosyoekonomik düzeyi düşük bireylerden oluştukları görülmüştür. Annelerin %30,4‘ünün dört ve üzeri çocuğu olduğu, % 1,7’sinin sadece bir çocuğa sahip olduğu görülmüştür. Bunun yanında, ilk çocuklarını doğurduklarında 15-18 yaş arasında olduğunu söyleyen anneler % 47,2 ‘i oluşturmaktadır.
Hamilelik dönemindeki uygulamalar: Yaptığımız araştırmalarda; Hamilelik döneminde annelerin yaptığı uygulamalar yer almaktadır. Annelerin eğitim alma durumuna bakıldığında % 87,8 ‘i eğitim almadıklarını ifade etmişlerdir. Annelerin % 61’i bilgileri ailesinden öğrendiğini ifade etmiştir. % 63,4’ü hamilelik döneminde sağlığı için hiçbir uygulama yapmadığını söylemişlerdir. Hamilelikte anne adaylarının %51,2‘si doktora gitmediğini,%56,9’u da yediklerine dikkat etmediklerini ifade etmiştir.
Yeni Doğan Çocuk araştırmasında: Araştırmaya katılan annelerin doğumdan sonra yaptıkları uygulamalar yer almaktadır. Araştırmaya katılan annelerin % 45,5 inin ilk üç saat içinde bebeklerini yıkadığı görülmüştür. Bebeklerine yedirilen ilk yiyecek sorulduğunda ise % 95,3 ü anne sütü derken ,%1,6’nın bal, şerbet gibi gıdalar ifade etmişlerdir.
Kundaklama durumuna bakıldığında annelerin %78,9’u bebeklerini kundakladıklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca annelerin %82,1’i çocuklarına karşı yapılan kültürel bir uygulama olmadığını ifade etmiştir. Son olarak, annelerin %51,2’si bebeklerin anne babayla birlikte uyuduğunu ifade etmişlerdir.
HAMİLELİKTE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Gebelik oluştuğu andan itibaren anne adayının yeterli protein ve kalsiyum alması, bol sebze ve meyve yemesi, su ve sıvı içecekleri bol tüketmesi gerekmektedir (Protein; et, süt, yoğurt, peynir, yumurta gibi besinlerden sağlanır). Gebelikte ortalama 9–13 kilo alınması uygundur.
Sigara ve alkol gibi sağlığı olumsuz etkileyen maddelerden uzak durmalıdır. Ağır yük taşıma, ağırlık kaldırma gibi davranışlar gebelere tavsiye edilmez. Gebelerin cep telefonuyla uzun süre konuşmamaları, cep telefonlarını üzerlerinde değil, çantalarında taşımaları tavsiye edilir.
Gebe kadın, naylon ve sıkı giysi kullanmamalıdır. Gebeliğin ilk ve son ayında bebeğin sağlığı açısından ilişkiye girilmemesi gerekiyor. Ara aylarda ise hekimin tavsiyeleri doğrultusunda ilişki yapılabilir.
BEBEK BAKIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
İlk altı ay bebeğe yalnız anne sütü verilmelidir. Doğum sonrası ilk saat içinde başlamak kaydı ile bebek her istediğinde emzirilmelidir. Sağlıklı yeni doğanlar doğdukları ortam koşullarına göre ilk 24 saat içinde yıkanabilirler. Banyo suyu sıcaklığı vücut ısısında (36–37 derece), ortam ısısı 24–25 derece olmalıdır. Bez bölgesinde kızarıklık ve pişik oluşumunu önlemek için bebeğin altı sık değiştirilmeli, özellikle kaka ile temas süresi uzatılmamalıdır. Bebeği sıkıca kundaklamak onun fiziksel gelişimini kısıtlar. Bu nedenle kundaklama yapılmamalıdır.
Göbek kordonu kuruyup ayrılana kadar %70 alkol veya mersol solusyonu ile göbek bakımı yapılmalıdır.
Günaydın Muş Gazetesi