İlimizde suç oranlarını en az seviyeye indirebilmek için çeşitli çalışmalar sürdüren Muş İl Emniyet Müdürlüğü tarafından vatandaşların bilinçlendirilmesi konusunda asayişin sağlanması bakımından yaşanan olumsuzluklara yönelik dikkat edilmesi gereken noktalara dikkat çekildi.
İŞYERİNDE HIRSIZLIK OLAYLARI
İşyerinizin pencerelerine mutlaka demir korkuluk yaptırınız. İşyerinizden ayrılmadan önce pencereleri kapatmayı unutmayınız. İşyerinizi kapatırken kapıyı mutlaka kilitleyiniz. İşyerinizin kepenk kilitlerini sert bir cisimle ıra bileceğini ve duvarların deline bilineceğini unutmayınız. Büyük işyerlerinde veya hanlarda işyeriniz varsa, hırsızların gündüzden içerde kalıp gece hırsızlık yapabileceğini unutmayınız. Saklana bilecekleri yerleri bekçi veya özel güvenlik görevlilerine kontrol ettiriniz. İşyerinizden çok kısa süreli ayrıldığınızda bile kapınızı mutlaka kapatın veya içeride bir yakınınızı bırakınız. İşyerine katı çatlarından gire bileceği unutmayınız. Çatı katlarında ki kapı ve pencereleri sürekli kapalı tutunuz. Telefonla sizi maliyeci vs. gibi komşunuzun iş yerine çağıran şahıslara itibar etmeyiniz. Gitmeniz gerekiyorsa kapınızı mutlaka kilitleyip gidiniz. İşe alacağınız şahısları önceden iyice araştırınız. Özellikle yabancı uyruklu şahıslara daha çok dikkat ediniz. Çalışma saatleri dışında çelik para kasalarında para ve ziynet eşyası bulundurmayınız. Hırsızların her türlü çelik para kasalarını murç, matkap vb. aletlerle rahatlıkla aç bildiklerini unutmayınız. İşyeri komşularınızla birlikte bekçi veya özel güvenlik görevlisini tutunuz. Şüphelendiğiniz kişileri 155 polis imdat telefonuna bildiriniz. Tanımadığınız kişilerden veya seyyar satıcılardan faturasız saat, cep telefonu, müzik seti gibi eşyalar satın almayınız. İşyerinizi hırsızlığa karşı sigorta ettiriniz. İşyerinize alarm sistemi ve güvenlik kamerası taktırınız. Her şeye rağmen işyerinizde hırsızlık olmuşsa telaşlanmayınız. Hiç bir şeye dokunmadan en yakın polis merkezine bildiriniz.
OTO VE OTODAN HIRSIZLIK OLAYLARI
Otonuzun park edecek kapalı garajınız yoksa mümkünse dairenizden görebileceğiniz iyi aydınlanmış yerleri seçiniz. Otonuzdan indikten sonra kapı ve pencereleri kontrol ediniz. Otonuz kısa sürelide olsa park ettiğinizde kontak anahtarınızı yanınıza almayı alışkanlık haline getiriniz. Değerli eşyalarınız, ruhsat, ehliyet varsa yedek anahtarınızı otonun içinde bulundurmayınız. Oto satın alırken ruhsat üzerinden de yazılı olan bilgilerin doğru olup olmadığını kontrol ediniz. Mümkünse otonun kilidini değiştiriniz. Yada direksiyon pedal kilidini takınız. Satın alacağınız aracın şase numarasının yazılı olduğu kısımları kontrol ediniz. Herhangi bir tahrifat bulunduğu kanaati hasıl olduğunda aracı almaktan vazgeçiniz ve durumu polise bildiriniz. Otonuza mümkünse kaliteli oto alarm sistemi takınız ve gizli kontak yapınız. Otoyu alır almaz kasko yaptırınız. Satın alacağınız aracın ruhsat sahibi ile mutlaka yüz yüze görüşülmelidir. (oto hırsızları çaldıkları aracın ruhsatında yazlı, ruhsat sahibi adına sahte kimlik ve sürücü belgesi tanzim ettiklerinden bu madde geçerli bir çözüm sayılmaz ) mümkünse satın alınan aracın bağıl bulunduğu trafik tescil şube ve bürolarından kontrol ettiriniz. Otolarınızı hasta hane, açık oto park ve benzeri yerlere bıraktığınızda burada çalışan görevlilerin kolluğu yoksa otonuzun anahtarını bırakmayınız, kollukları varsa otonuzun çalışıp çalışmadığını diğer görevlilere sorunuz. Hasarlı olarak sattığınız aracın trafik tek düşüm işlemlerini tamamlayıp, araca ait plaka ve ruhsatı aracın bağlı bulunduğu trafiğe teslim ettikten sonra satışçını sağlayınız. Bu yöntemle otoların change işlerine girmesini önleyiniz. Araçlarınızı park ettiğiniz yerlerden alırken bağaş kilidini ve ön kapı kilitlerini kontrol ediniz. Bu kilitlerin sökülerek kontak anahtarı yapıldığını unutmayınız. Güvenlik görevlisi bulunmayan apartmanının otoparkının giriş ve ya çıkışlarda otomatik kontrol sistemi yaptırınız. Otolarınıza daha güvenli olması içi n baston kilit takmayı unutmayınız.
YAN KESİCİLİK OLAYLARI
Kalabalık yerlerde ceplerinizi sık sık kontrol ediniz. Otobüs ve minibüslere binerken cüzdanınızı muhafaza altına alıp, elinizi sımsıkıca cüzdanınıza götürmeyi alışkanlık haline getiriniz. Özellikle Pazar ve kalabalık alış veriş yerlerinde çantanızı sırtınıza asmamalı ve sürekli gözünüzle kontrol edebileceğiniz şekilde vücudunuzun ön tarafında taşımalısınız. Üstünüzde büyük miktarda parayla mümkün oldukça dolaşmamaya çalışınız. Büyük miktarda para taşımanız gerekiyorsa birkaç parça halinde emniyetli yerlerde taşımaya, bu esnada adres sormak para bozdurmak vb. bahanelerle size yaklaşan tanımadığını şahıslara karşı dikkatli olunuz. Para yerine kredi kartı çek vb. araçları kullanmayı tercih ediniz. Para veya cüzdanınıza kullanmayı tercih ediniz. Para veya cüzdanınıza çekilmesi en uygun yerleri pantolon veya yan cepleri olduğunu unutmayınız. Banka çıkışlarında eğer bankadan para çekmişseniz bankadan çıkmadan paranızı emin yerde muhafaza ediniz. Paranızı oldukça ortalıkta saymayınız. Yolda yürürken kavga ederek size yaklaşan yardım isteyen şahıslarından uzak durunuz. Eğer şahıslar ısrarla üzerinize geliyorsa cüzdanınızı muhafaza ederek dikkatinizi dağıtmaya izin vermeyiniz.
MUSLUKÇULUK OLAYLARI
Camide abdest alırken veya içerde namaz kılarken askıya astığınız ceket vb. giysilerinizi cebinde paranızı veya cüzdanınızı bırakmayanız. Camide abdest alırken yardımcı olmak isteyen tanımadığınız kişilerin yardımını kabul etmeyiniz.
DOLANDIRICILIK OLAYLARI
Dolandırıcıların sermayesi dilidir. Kimsenin sizin iyi niyetinizden istifade ederek hile ve desiselerle para veya eşyalarınızı almasına mukaveleler veya senetler imzalatmasına müsaade etmeyiniz. Döviz veya altın alırken döviz büroları veya kuyumcuları tercih ediniz. ATM’lerden (bankamatiklerden) para çekerken kartınızı bankamatiğe sıkışması durumunda size yardım etmek isteyen kişilere inanıp şifrenizi kesinlikle vermeyiniz. Alışverişlerde almış olduğunuz çeklerle ilgili şüpheniz varsa ilgili bankaları arayarak çek almış olduğunuz müşterinin o banka ile ne zamandır çalıştığını ve çeklerin sağlamlığını kontrol ediniz. Hastanelerde röntgen çekimi öncesi sizi başka odaya alıp altın takılarınızı çıkartmanızı isteyen röntgen memuru görünümdeki kişilere inanmayınız. Kendilerini doktor veya hastanede görevli olarak tanıtan ve sizi ücretsiz muayene ettireceğini söyleyen kişilere inanarak kesinlikle onlara para vermeyiniz. Banka hastane PTT ve Vergi Daireleri vb. yerlerde size kendilerini görevli olarak tanıtan ve yardımcı olmak isteyen kişilerden kesinlikle paranızı emanet etmeyiniz. Bu kişiler paranızı alarak sizi pul almaya göndermek suretiyle sizi dolandırabilirler. Her türlü asayiş olayı için 155 Polis imdadı arayabilir, e-posta atabilir bizden yardım isteyebilirsiniz” belirtildi.
EVDEN HIRSIZLIK OLAYLARI
Evden çıkmadan önce mutlaka kapı ve pencerelerinizi kontrol ediniz. Açık ise kapatınız ve dalgınlıkla kapı üzerinde anahtar unutmayınız. Evden uzun süreli ayrılacaksanız veya tatile çıkacaksanız komşunuza ne zaman döneceğinizi gideceğiniz yerin adres ve telefonunu bırakınız. Evinizden uzun süreli ayrıldığınızda da değerli eşya ve mücevherlerinizi güvendiğiniz birisine veya yanınıza alınız. Ya da banka kasasına bırakınız. Kısa süreli bile olsa komşunuza gittiğinizde mutlaka kapınızı kilitleyin. Akşam dışarı çıktığınızda 3–5 saat sonra dönecekseniz evinizin ışıklarından bazılarını, televizyon veya radyonuzu açık bırakınız. Evden ayrıldığınızda kapının önüne birkaç çift ayakkabı bırakınız. Seyyar satıcı, pazarlamacı, dilenci, falcı, bohçacı, temizlikçi, tamirci. Aktaş görevlisi veya çeşitli bahanelerle evinize girmek isteyenleri evinize almayınız. Evinizin zili çalınıp tanımadığınız birisini soran şüpheli şahısları eşgali ile birlikte hemen polise bildiriniz. Apartman giriş kapısını sürekli kapalı tutunuz. Apartman giriş kapısı ziline basıldığında zili çalanı tanımıyorsanız kapı otomatiğine basmayınız. Kapı zili çalındığında mercek deliğinden bakınız. Tanımadığınız birisi veya şüpheli bir durum varsa kapıyı açmadan eşgalini polise bildiriniz. Hırsızlar gündüzleri genelde kapılarını sert bir cisimle kırarak evlere girerler. Kapı kırılma gürültüsü duyduğunuzda komşunuzun kapısını kontrol ediniz. Kapınız çelik kapı bile olsa levye, kriko vb. aletlerle zorlanıp eve girebileceğini unutmayınız. Özellikle yaz aylarında zemin kat ve birinci katta oturuyorsanız pencere ve balkon kapılarını açık bırakmayanız. Eğer açık bırakmak zorundaysanız para, altın, cep telefonu gibi kıymetli eşyalarınızı evin gelişi güzel yerlerine bırakmayınız. Pencereleri tornavida gibi aletlerle hırsızların birkaç saniyede açtıklarını unutmayınız.
KAPKAÇ OLAYLARI
Yolda veya caddede yürürken caddeye yakın olan taraftan mümkün oldukça uzak durulmalı, trafik akışının ters istikametinde çanta taşınmalıdır. Hava karardıktan sonra eve giderken araçlarına arkadan çarpan olursa çok dikkatli olunmalı otoda tek iseler araçtan inmemeleri; çarpan aracın plakasını ve şahsın eşkalini almaya çalışarak en yakın polis merkezine veya 155 polis imdat telefonlarına bildirmeliyiz. Trafiğin yoğun olduğu yerlerde ve trafik ışıklarında beklerken çantalar ön veya arka koltuk yerine mümkünse bagaja kilitlenmeli ya da sürücü koltuğunun altına gizlenmelidir.
TIRNAKÇILIK OLAYLARI
Genellikle turist rolü yapan ve yabancı uyruklu olan kişilerin, para bozdurmak bahanesiyle kasanızdan veya tezgâh üzerine çıkarttığınız altın ve paraların içinden saymak ya da bakmak suretiyle hırsızlık yapmalarına izin vermeyiniz. Bu şahıslar ayrıca kiraladıkları lüks otomobillere aile görüntüsü vererek yanlarında eş ve çocukları olduğu halde Türkiye’ye yeni geldiklerini türk parasını ve yabancı paraları tanımadıklarını size güvendiklerini belirterek ellerindeki dövizi Türk parasına çevirmek istediklerini söyleyerek üzerinizdeki toplam paranızı saymak bahanesi ile almak isterler. Bu kişilerden uzak durunuz ve paranızı hiçbir suretle vermeyiniz.
Günaydın Muş Gazetesi