Muş İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü Tekin Güler, aile, okul yönetimi ile öğretmenlerin beslenme konusunda bilinçli ve işbirliği içinde olması gerektiğini belirtti.
İnsan yaşamında yeterli ve dengeli beslenmenin önemli olduğu dönemlerden birinin, çocukluk çağı olduğunu ifade eden Güler, “Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı” kapsamında, Muş Valiliği önünde “boy kilo ölçüm” çadırı kurduklarını belirtti.
473 vatandaşın boy ve kilolarının ölçüldüğünü belirten Güler, ayrıca dağıtılan broşürler ile bilgilendirmeler de yapıldığını belirtti.
Özellikle çocuklarda obezite oranının arttığını belirten Güler, “çocuklarda beslenmenin yeterli ve vücut gereksinimlerine uygun olması çok önemlidir. Çünkü bu dönem, büyüme ve gelişmenin çok önemli olduğu, duygu, düşünce, davranış ve tutumun gelişme çabasının yoğunlaştığı bir süreç olmasının yanı sıra fizyolojik, psikolojik değişme ile sosyal olgunluğa hazırlanma sürecini de içerir.”dedi.
Güler açıklamasını şöyle sürdürdü: “Çocuklarda yanlış beslenme alışkanlıkları sonucu ortaya çıkan sağlık sorunlarının başında obezite gelmektedir. Obezite, esas olarak yetişkin yaş grubunu ilgilendiren bir sorun gibi görünse de başlangıcının çoğu kez bebeklik ve ergenlik dönemlere uzanması nedeniyle çocukluk yaş grubunu da doğrudan ilgilendirmektedir. Çocukluk çağı obezitesi ilerleyen yaşlarda başta kalp hastalıkları gibi kronik hastalıklarla, hiperlipidemi, hiperinsülinemi, hipertansiyon ve erken ateroskleroz gibi birçok kronik durumla ilişkilidir.
Çocukluk çağında belirlenen obezite eğilimlerinin yakın bir şekilde izlenmesi gerekir. Tüm dünyada ve özellikle ülkemizde çocukluk çağında obezite görülme sıklığı giderek artmaktadır. Yapılan çalışmalarda, yetersiz ve dengesiz beslenen öğrencilerin dikkat sürelerinin kısaldığı, algılamalarının azaldığı, öğrenmede güçlük ve davranış bozuklukları çektikleri, okulda devamsızlık sürelerinin uzadığı ve okul başarılarının düşük olduğu ortaya konmuştur.
Aileler çocuklarının yalnızca okul başarılarıyla değil, onların büyüme ve gelişmelerini izleme ve sağlıklı beslenme davranışları geliştirmeleriyle de yakından ilgilenmeli ve kendi beslenme alışkanlıkları ile örnek olmalıdırlar. Çocuklarda obezitenin engellenmesi için neler yapılabilir? Sağlıksız beslenme alışkanlıkları ile yavaş yavaş etkisini gösteren obeziteden çocuklarımızı korumak için ihtiyacımız olan ‘yerleşmiş alışkanlıklarımızı değiştirerek yeni ve daha sağlıklı yaşam tarzı’ na geçmektir. Özellikle okulöncesi yaşlardaki çocukların obezite konusunda bilgilendirilmesi, oyun-şarkı-etkinlik-el becerisi gibi ilgilerini çekecek araçlarla beslenmelerinde davranış değişiklikleri yaratılması; ebevenylerin bu konuda çocuklarına örnek teşkil edecek davranışlar sergilemesinin sağlanması, çocuk yaşta obezite görülme sıklığını düşüren önemli konular arasında yer alıyor. Okul çağı, çocuğun toplum yaşamına ilk kez bilinçli olarak girdiği bir dönemdir.
Okul öncesi çağda çocuğun beslenme alışkanlıklarını aile etkilerken, okul çağında arkadaşlar/akran grubu, reklamlar gibi etkenler, okulda beslenme konusunda denetimin olmaması, özellikle annenin çalışmasına bağlı olarak okuldan eve gelince, kendi kendine yiyecek hazırlaması sonucu çocukta yanlış beslenme alışkanlıkları gelişebilmektedir. Bu nedenle çocuğun yeterli ve dengeli beslenebilmesi için çocuğun, ailenin, okul yönetimindeki bireylerin ve öğretmenlerin beslenme konusunda bilinçli ve eğitimli ve işbirliği içerisinde olmaları gerekmektedir.
Ebeveyn ve öğretmenlere beslenme eğitimi
Öncelikle çocuğun beslenmesinde birinci derecede görevli olan annelerin ve diğer aile bireylerinin, örgün eğitimin her aşamasındaki çocukların ve onları eğitecek olan öğretmenlerin, beslenme eğitiminden geçmesi ve bilinçlendirilmeleri gerekmektedir. Özellikle öğretmenler, çocukların kahvaltı yapıp yapmadığını sorgulamalı ve sağlıklı beslenme ile ilgili küçük oyun ve aktiviteler düzenlemelidir.
Beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi:
Çocuklarda beslenme çocuğun yaşına, cinsiyetine, vücut ağırlığına, fiziksel aktivite düzeyine göre düzenlenmelidir
Ara ve ana öğünlerde dengeli besin seçimi sağlanmalıdır
Enerjisi yüksek içecekler tercih edilmemeli, ancak sıvı tüketimi arttırılmalıdır. Okulda veya evde dinlenirken ve ders çalışırken açlık hissedildiğinde tüketilen besinlere dikkat edilmelidir. Örneğin, şeker ve şekerli besinler, cips, gazlı içecekler yerine süt, yoğurt, sütlü tatlılar, ekmek arası peynir, taze sıkılmışmeyve suları ve kuru meyvelerin tüketiminin tercih edilmesi çocukların sağlıklı beslenmeleri açısından daha yararlıdır.
Hazır gıdalardan olabildiğince uzaklaşılmalıdır.
Günlük yağ miktarı dengeli düzenlenmelidir. n Yeterli sebze ve meyve tüketimi (5 porsiyon) ile günlük posa miktarı yeterli miktarda alınmalıdır.
Günlük alınması gereken besinlerin sık öğünlerle (5-6 öğün/gün) verilmelidir.
Gereksinmeye uygun miktarların düzenlenmesinde davranış değişikliği yaratılmalıdır.
Kahvaltı olmazsa olmaz!
Yapılan çalışmalar özellikle çocuklarda kahvaltı alışkanlığının obeziteyi engellediği yönündedir. Öğrenciler için en önemli öğün kahvaltıdır. Bütün gece süren açlıktan sonra, vücudumuz ve beynimiz güne başlamak için enerjiye gereksinim duymaktadır. Kahvaltı yapılmadığı takdirde, dikkat dağınıklığı, yorgunluk, baş ağrısı ve zihinsel performansta azalma olmaktadır. Bu nedenle, güne yeterli ve dengeli yapılan bir kahvaltı ile başlamak öğrencilerin okul başarısının artmasında son derece önemlidir. Çocukların her sabah düzenli olarak kahvaltı yapma alışkanlığı kazanmalarına özen gösterilmelidir.
Dengeli bir kahvaltı:
1 dilim peynir n1 adet haşlanmış yumurta
Bir bardak taze meyve suyu ( tercihen mümkünse taze meyve)
Birkaç dilim ekmek
1 bardak süt Bu mevsimde özellikle1-2 mandalina
3-4 yemek kaşığı kadar tam tahıllı kahvaltı gevreği
5-6 adet badem çocuklar için yeterli ve dengeli bir kahvaltı örneğidir.
Beslenme çantam kontrol altında
Anne ve babalar çocukların beslenme çantası içeriğinin, sağlıklı seçeneklerden oluşmasına dikkat etmelidir. Beslenme çantasında yer alabilecek sağlıklı yiyecek alternatiflerini sıralayacak olursak: Sağlıklı sandviçler (çavdar ekmeği ile hazırlanmış, peynirli, ton balıklı ve mevsim yeşilliklerinden oluşan) Süt, yoğurt, ayran, kefir Meyve Ev yapımı kek Kuru meyveler ve badem ya da ceviz ile oluşturulmuş atıştırmalık paketler Taze veya kuru meyvelerle yapılmış sütlü ya da yoğurtlu karışımlar.
Bilgisayar ve TV karşısında geçirilen zamana dikkat
Televizyon ve bilgisayar karşısında geçirilen zaman arttıkça çocukların sağlıksız besin tüketimleri de artmaktadır. Bu nedenle günlük televizyon ve bilgisayar karşısında geçirilecek zaman anne baba tarafından sınırlandırılmalı, bu bir kural haline getirilmeli ve çocukla paylaşılmalıdır. Yapılan çalışmalar çocukların günde 2 saatten fazla televizyon ve bilgisayar karşısında vakit geçirmemelerini önermektedir.
Muş`un Sesi Gazetesi