İlimiz BDP Milletvekili Demir Çelik, TBMM’yi soru önergesi yağmuruna tuttu. 7 farklı konuda meclise önerge sunan Çelik, ilgili bakanlıklarca yanıtlanmak üzere “Alparslan 2 barajının yapımı, Muş Merkez ve ilçelerine bağlı köylerdeki aydınlatma araçları ile problemler, Karasu Islah projesinin ne aşamada olduğu, Muş Erzurum Karayolundan kaynaklı aksaklıklar, Muş merkez ve ilçelerinin kanalizasyon problemleri, Varto Kayalıdere Urartu Kalesi ve ören yeri ile ilgili çalışmalar ve Muş’tan diğer şehirlere yapılan göçler” konularını meclis gündemine taşıdı.
Çelik’in meclise sunduğu soru önergeleri şöyle:
“2004 yılından bu güne seçim bölgem Muş ilinde yapılması planlanan Alparslan 2 Barajı’nın yapımı sürekli olarak değiştirilen projeleriyle bir türlü başlatılamamıştır. Alparslan 1 Barajı ile birlikte ihale edilen ve Murat Nehri üzerine kurulması planlanan Alparslan 2 Barajı projelendirilirken bölge halkının en yüksek verimi alabilmesi öncelikli hedef olmalıdır. Alparslan 1 Barajının yarattığı çevre tahribatı ve bölge halkı üzerindeki olumsuz etkileri araştırılarak aynı hatalara Alparslan 2 Barajının yapımında ve sonrasında düşülmemesi oldukça önemlidir. Özellikle bölge çiftçisinin ve bölgede yaşayan vatandaşların ihtiyaçları da göz önünde tutulmalıdır. Özetlediğim bu gelişmeler nazara alındığında aşağıdaki sorularımın cevaplanması hâsıl olmuştur.
Alparslan 2 Barajı yapım projeleri hangi sebeplerle değiştirilmiştir? Bu güne kadar bu projeye başlanmamasının gerekçeleri nelerdir?
Bakanlığınızın bütçesinden Alparslan 2 Barajının yapımı için ayrılan bütçenin miktarı ne kadardır?
Alparslan 2 Barajı’nın Projeleri hangi aşamadadır?
Barajın yapımı aşamasında bölge halkının sosyo-ekonomik ihtiyaçları göz önünde tutulacak mıdır? Bununla ilgili bir çalışmanız mevcut mudur?
Barajın bölge ekolojisine vereceği zararlar araştırılmış mıdır? Oluşacak ekolojik zararlardan haberdar mısınız? Bu zararlara karşı aldığınız önlemler nelerdir?
İstimlâk edilecek bölgelerde kaç yerleşim birimi vardır? Burada yaşayan vatandaşlarımıza yeni bir yerleşim birimi gösterilecek mi?
Baraj yapımında, istimlâk edilecek bölgeler tespit edilmiş midir? Bu bölgelerin değeri neye göre belirlenmektedir?
İstimlâk edilecek bölgeler için bu bölgelerin sahiplerine ödemeler nasıl gerçekleştirilecek?
Muş ilimizin kent merkeziyle birlikte ilçe ve köylerinde, içinde bulunduğumuz kış koşulları ve yetersiz altyapı nedeniyle aydınlatma görevi görmesi gereken direk ve bu direklerdeki aydınlatma araçları sürekli olarak arızalanmaktadır. Özellikle köy içi sokaklardaki aydınlatma araçları ya bozulmuş ya da kırılarak kullanılamaz hale gelmiştir. Bu durum kent merkezi, ilçe ve köylerde yaşayan vatandaşlarımızı olumsuz yönde etkilemektedir. Özetlediğim bu gelişmeler nazara alındığında aşağıdaki sorularımın cevaplanması hâsıl olmuştur.
Muş merkez, ilçe ve köylerinde arızalı durumda bulunan aydınlatma araçlarını ne zaman yenilemeyi düşünüyorsunuz?
Hâlihazırda kırılan, bozulan ya da tahrip olmuş aydınlatma araçlarını tamir edecek misiniz? Bununla ilgili olarak bir çalışmanız mevcut mudur?
Tamir ve bakım çalışmalarına ne zaman başlamayı düşünüyorsunuz?
Seçim bölgem olan Muş ilinde yaklaşan bahar aylarıyla beraber Muş ovasından geçen Karasu Nehri taşarak çok büyük bir araziyi tahrip etmektedir. Karasu Nehri, Muş Ovasında aşağı yukarı 110 km bir Menderes çizerek Murat Nehri ile birleşmektedir. Bahar aylarında karların erimesi, yağmurların daha fazla yağması ile zaten dolu olan nehir yatağı bu kadar yükü kaldıramayarak büyük oranda tahribata sebep olmaktadır. Muş Ovasının taban suyu yüksekte, dolayısıyla bunun mutlaka halledilmesi ve çözülmesi gerekmektedir. Topraklarımız gittikçe çoraklaşma gibi bir tehlikeyle karşı karşıyadır ve ekolojik olarak büyük zarar görmektedir. Bazı köylerimiz çoğu seneler su altında kalarak maddi ve manevi zararlara uğramaktadırlar. Mendereslerin bir an evvel ıslah edilmesi büyük önem arz etmektedir. Özetlediğim bu gelişmeler nazara alındığında aşağıdaki sorularımın cevaplanması hâsıl olmuştur.
Muş ovasında büyük tahribata neden olan Karasu Nehri’ni ıslah etmek için bakanlığınızın bir projesi var mıdır?
Bahsi geçen bölgedeki Karasu Nehri ıslah çalışmaları ne aşamadadır? Çalışmalarınızı ne zaman bitirmeyi planlıyorsunuz?
Nehir taşkınları sonrası bölgede yaşayan halkın maddi zararları karşılanıyor mu? Bununla ilgili bakanlığınızın ayırdığı bir ödenek var mıdır? Bu ödenek ne kadar?
Bölgede oluşan su taşkınları sonrası bölgenin doğasında meydana gelen ekolojik tahribattan haberdar mısınız? Bu tahribatları belirlemeye dönük bir çalışmanız var mıdır? Bu çalışmalar hangi seviyededir?
Muş- Erzurum arasındaki kara ulaşımını büyük oranda kısaltacak, ayrıca Hınıs ve Varto ilçeleri ile bu ilçelere bağlı köylerin Bingöl veya Erzurum üzerinden büyük kentlere ulaşımını önemli oranda kolaylaştıracak olan karayolu ne yazık ki bölge halkının ihtiyaçlarını karşılamaktan çok uzaktır. Bu güzergâh üzerindeki karayolları keskin virajlı ve aşırı bakımsız durumdadır. Her yıl yeniden yapım onarım çalışmalarının yapıldığı bu karayolunda hem kullanılan malzeme kalitesi çok düşük hem de yenilenen asfalt 15-20 cm kalınlığında dökülmesi gerekirken 3,5-5 cm kalınlığında dökülmektedir. Üstelik teknik şartlar ve bölgenin coğrafi koşulları dikkate alınmadan gelişi güzel tarihlerde dökülen asfalt her sene yenilenmek zorunda kalınmaktadır. Son yedi yıl içerisinde alakalı alakasız dört bir yanda duble yollarla ülkenin çok sayıda noktası asfaltla kaplanırken Muş-Varto-Karlıova-Erzurum güzergahındaki yolun, çizimindeki hatalarla, yanlış geçirilen mevkilerle, parçalanmayan tepelerin etrafından dolanmasıyla büyük bir mühendislik hatası olduğu açıkça ortadır. Bu sebepten her yıl maddi hasara ve can kayıplarına yol açan birçok trafik kazası meydana gelmektedir. Verilen onca söze rağmen bitirilemeyen Varto-Karlıova-Erzurum Karayolunun bir an evvel modern karayollarına dönüştürülmesi, Muş’u Patnos–Tutak ve Hamur üzerinden Ağrı’ya bağlayan Muş–Bulanık–Malazgirt yolları içinde aynı önemin gösterilmesi gerekmektedir. Özetlediğim bu gelişmeler nazara alındığında aşağıdaki sorularımın cevaplanması hâsıl olmuştur.
Bahsi geçen karayollarının güzergâhları neye göre belirlenmiştir?
Aşırı virajlı ve ciddi oranda bakımsız olan bu karayolları ne zaman yenilenerek modern bir görünüme kavuşacaktır? Bakanlığınızın bu konuyla ilgili bir çalışması mevcut mudur?
Karayollarında kullanılan malzemelerin kalitesi hangi standartlara göre belirlenmektedir?
Bahsi geçen karayollarındaki bakım-onarım çalışmaları hangi aralıklarla ve neye göre yapılmaktadır?
Muş-Bulanık-Malazgirt güzergâhında ki yol yapım çalışmaları hangi seviyededir? Bu yolu ne zaman bitirmeyi planlıyorsunuz?
Karayolları yapımında yüklenici firmalar ve kullandıkları malzemeler denetlenmekte midir?
Bahsi geçen karayollarında bu güne kadar kaç trafik kazası meydana gelmiştir? Bu kazalarda kaç kişi yaşamını yitirmiş ve kaç kişi yaralanmıştır?
Bahsi geçen karayollarında meydana gelen kazalarda Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ve Karayolları Genel müdürlüğünün ihmali hangi boyuttadır? İhmallerle ilgili olarak herhangi bir görevli hakkında işlem yapılmış mıdır?
Muş ili, ilçeleri ve köylerindeki yeraltı ve yerüstü kanalizasyon sistemlerinde ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Yeraltı kanalizasyon sistemlerinin yeteri kadar projelendirilmeden döşenmiş olması ve kanalizasyon atıklarının çevreye gelişigüzel salınması sağlık sorunlarını beraberinde getirmektedir. Kanalizasyon atıklarının arıtılmadan çevreye salınması ekolojik olarak da geri dönüşü olmayan tahribatlara yol açmaktadır. Salınan atık sular içme suyu şebekelerine karışarak insan hayatını ciddi boyutta tehdit etmektedir. Özellikle yaz aylarında havaların ısınmasıyla beraber ilimiz ve çevresindeki illerde başta kanlı ishal olmak üzere salgın hastalıklar kanalizasyon sularının içme sularına karışmasıyla artış göstermektedir. İnsan hayatının değeri karşısında çok küçük maliyet ve çalışma ile giderilebilecek bu sorun hala gündeme alınmamaktadır. Muş ilimiz, ilçeleri ve köyleri başta olmak üzere doğu illerimizin birçoğunda yeraltı kanalizasyon sistemlerinin haritası ve krokileri bulunmamaktadır. Atık su arıtma tesisleri yetersiz kalmaktadır. Özetlediğim bu gelişmeler nazara alındığında aşağıdaki sorularımın cevaplanması hâsıl olmuştur.
Bölgede kanalizasyon sistemlerinde yaşanan sıkıntıları çözmeye dönük bir çalışmanız mevcut mudur?
Atık su tesislerinin yapımına ne zaman başlamayı düşünüyorsunuz?
Bölgede kanalizasyon atıklarının çevreye salınmasının önüne geçmek için çözüm önerileriniz nelerdir?
Özellikle Muş ili, ilçeleri ve köylerinin kanalizasyon sistemi altyapısı sorunlarını çözümünde yetkili olan kurumlara ne oranda ve nasıl destek sunmayı düşünüyorsunuz?
Kanalizasyon sistemlerinden kaynaklı yaşanan sağlık sorunlarından ve ekolojik tahribattan haberdar mısınız? Bununla ilgili bir çalışmanız var mıdır?
Muş merkezi ve ilçelerinin yeraltı kanalizasyon sistemlerinin harita ve krokilerini ne zaman hazırlayacaksınız? Bununla ilgili projeleriniz nelerdir?
Muş iline 72 km, Varto ilçesine 24 km uzaklıkta olan Kayalıdere ören yeri Anadolu Medeniyetleri tarihi açısından oldukça önemlidir. Urartu uygarlığında askeri yerleşim birimi olarak kurulan ve günümüze kadar ulaşan Kayalıdere ören yerinde 1964 ve 1965 yılında yapılan arkeolojik kazılar neticesinde Urartu uygarlığına ait birçok eser ortaya çıkartılmış ve günümüzde Ankara Anadolu Medeniyetler Müzesinde sergilenmektedir. Ancak Kayalıdere yerleşkesinde yapılan arkeolojik kazılar daha sonrasında devam ettirilmemiştir. Özellikle ören yerinin güneyindeki mezarlık ve kayalara oyularak yapılan koridor ile bağlantılı altı oda da yapılan çalışmalar sonucu elde edilen eserler dışında bölgede yeteri kadar araştırma yapılmamıştır. Bölgenin turizmine de katkıda bulunacak böylesi bir yerin bu zamana kadar araştırılmamış olması büyük bir eksikliktir. Bu anlamıyla Anadolu topraklarında uzun süre hüküm süren Urartu medeniyeti için önemli bir nokta olan Kayalıdere hak ettiği önemi görememiştir. Özetlediğim bu gelişmeler nazara alındığında aşağıdaki sorularımın cevaplanması hâsıl olmuştur.
Kayalıdere Urartu Kalesi ve ören yeri ile ilgili bir çalışmanız mevcut mudur?
Anadolu medeniyetleri açısından büyük bir zenginlik olan Kayalıdere Urartu Kalesi ve ören yerini turizme kazandırmaya dönük projeleriniz mevcut mudur? Bu projeleri ne zaman hayata geçirmeyi düşünüyorsunuz?
Bölgemizdeki bu tarihi yerleşkenin zenginliklerini araştırmak, gün ışığına çıkartmak ve turizme kazandırmak için bakanlığınızın ayırdığı bir bütçe var mıdır? Bu bütçe ne kadardır?
Bu kültürel zenginliği yeniden araştırmaya ne zaman başlamayı düşünüyorsunuz?
Ören yerinden günümüze kadar çalınan eserler hakkında bir bilginiz var mıdır? Bu eserlerin yeniden ülkemize getirilmesine dönük çalışmalarınız mevcut mudur?
Özellikle seçim Bölgem olan Muş ili ve doğu illerimizde doğudan batıya yoğun bir göç olgusuyla karşı karşıyayız. Bölgenin geri bırakılması sonucu burada yaşayan vatandaşlarımız doğdukları topraklardan ayrılmak zorunda bırakılarak büyük şehirlerin kenar mahallelerine mahkûm edilmektedirler. Büyük şehirlere göç eden birçok vatandaşımız sağlık güvencesi dahi olmadan kayıt dışı olarak istihdam edilerek işveren tarafından büyük bir sömürüye uğramaktadır. Bölgemiz için hayat damarı olan tarım ve hayvancılıkta uygulanan yanlış politikalar ve sanayi yatırımlarındaki eksiklikler bölge insanının yeteri kadar istihdam edilememesiyle sonuçlanmaktadır. Bu durum, zaten ekonomik olarak yoksulluk sınırında yaşayan vatandaşlarımızı ekonomik anlamda daha güçlü kentlere göç etmeye zorlamaktadır. Bu göç olgusunun hem kültürel anlamıyla hem de ekonomik anlamıyla Ülke ekonomisinde açtığı yaralar büyüktür. Özetlediğim bu gelişmeler nazara alındığında aşağıdaki sorularımın cevaplanması hâsıl olmuştur.
Bölgede oluşan ekonomik sorunların çözümü için hangi çalışmaları yürütmektesiniz? Bu sorunlarla ilgili proje çalışmalarınız var mıdır?
Bölgedeki ekonomik sorunların çözümü ve göç ile ilgili çalışmalarınız hangi seviyededir? Bu çalışmaları ne zaman sonuçlandırmayı düşünüyorsunuz?
Zorunlu göç olgusunun toplum nezdinde yarattığı travmalardan haberdar mısınız?
Göç olgusunun büyük kentlerde oluşturduğu sosyo-ekonomik sorunlar hakkında bir çalışmanız var mıdır?
Sizce de göç olgusu sonucunda büyük kentlerde yaşayan vatandaşlar ile göç eden vatandaşlarımız arasındaki ekonomik dengesizlik ülke ekonomisi için yaralayıcı değil midir?
Bu ekonomik dengesizliğin çözümü için bir öneriniz var mıdır?
Göç olgusuyla beraber ortaya çıkan kayıt dışı istihdamı nasıl çözmeyi planlıyorsunuz?
Yoğun göçü önlemeye dönük önerileriniz ve çalışmalarınız nelerdir?”
Muş`un Sesi Gazetesi