Aytemiş; tarım arazileri tahrip ediliyor

TEMA Vakfı Muş Şubesi Başkanı İhsan Aytemiş, Muş Gündemi programının konuğu oldu. Aytemiş, tarım arazilerinin tahrip edildiğine değinerek: “Verimli toprakların, tarım arazileri ile meraların amaç dışı kullanılmasının engellenmesi ve korunması için gerekli tüm tedbirlerin alınması gerekmektedir. Muş Ovası’nda tarımsal ve verimli topraklarda hızla gelişen yapılaşma durdurulmalıdır. Yılda 35 milyon ton toprak taşıyan Murat Nehri kıyı ve yakınlarında tarım arazileri tahrip edilerek açılan kum ocakları durdurulmalıdır. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunundan haberdar olmayan başta köylü olmak üzere, tüm vatandaşları bilgilendirilmeli ve gerekli hassasiyeti göstermeyenlere de yasal işlem yapılmalıdır. Çiftçilerin uygulamalı eğitime tabi tutularak, eğitime katılım sağlayan bizzat yatırımcı çiftçi desteklenmeli, biyogüvenlik, tohumculuk, çevre, toprak, mera yasaları hakkında bilgilendirilmelidirler. Alparslan 1 ve 2 barajlarının havzaları ağaçlandırılmalı, ovanın içine doğru akan akarsuların önlerinde bentler ve sulama amaçlı göletler yapılarak, kısmı toprak erozyonunun önleneceği gibi, Muş Ovası’nın tarım arazisi tamamen sulanabilir tarım arazisi olur. Dolayısıyla ekonomik girdinin yanı sıra, binlerce insanın istihdamı da sağlanmış olacaktır. Yanlış uygulamalardan dolayı kaynaklarından kurutarak içme sularının getirildiği kaynaklar, birer birer kurumaktadırlar. İl Özel İdaresi ile Köye Hizmet Götürme Birliği Köy ve yerleşim yerlerine içme ve sulama amaçlı suyu kaynağından kurutarak getirmemelidir. Bir kısmını çevrede yaşamını sürdüren canlı varlıklar için bırakması gerektiği gibi, söz konusu su kaynağının çevresini ağaçlandırılarak ve mevcut ağaçları ile birlikte koruma altına alınmalıdır” dedi.
 
“SULAR, TASARRUFLU BİR ŞEKİLDE KULLANILMIYOR”
Aytemiş, suların tasarruflu kullanılmadığına dikkat çekerek: “DSİ tarafından yaklaşık 40 yıldan beri yapılan ve sonrasında Sulama Birliğine teslim edilen sulama kanalları, işlevsiz hale geldiklerinden bir taraftan yer yer akan sudan dolayı toprak çoraklaşırken, diğer taraftan da birçok yere de su ulaşamıyor. Sulama amaçlı sular kesinlikle tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanılmıyor. Halk arasında vahşi sulama diye adlandırılan salma sulamaya son verilmelidir. Damlama ve yağmurlama sulama tekniğine geçilerek, teşvik programları ile çiftçi desteklenmelidir. Şehir, ilçe ve köylerde içme sularının da tasarruflu kullanılması yönünde vatandaş uyarılmalı, uygulamaya katılan vatandaş ek primlerle desteklenmeli, uymayanlar ise yasa kapsamında gerekli müeyyideler uygulanmalıdır. Meraların doğru kullanılması için çiftçiye bilgilendirme eğitimleri verilmelidir. Mera ıslah projeleri hızla geliştirilmeli ve köylünün meraları nöbetleşe kullanılması yönünde uyarılmalı ve gerekli çalışma programları yapılmalıdır. Meraları doğru kullanan köylere prim teşvikleri verilirken, doğru kullanmayan köylülere ise müeyyideler uygulanmalıdır. Bitki floryası tespiti yapılarak, Muş’un yüksek kesimlerinde erozyonu önlemede etkin olan otsu ve odunsu bitkiler koruma altına alınmalıdır. Buralarda veya yakınlarında yerleşmiş vatandaş, köylü ve çiftçiye modern aracılık, büyük baş, koyun ve kanatlı hayvan yetiştiriciliği desteği verilerek, teşvik primleri verilmelidir. Ormanlarımız fütursuzca kesilmekte ve hatta bazen yakılmaktadırlar. Taş fırın ekmek fırınları ve kışın sobalarda odun olarak yakılmaktadır. Orman İşletme ile Çevre Orman Müdürlüğünün bu konudaki koruma tedbirleri çok yetersizdir. İvedilikle orman işletmeye muhafaza görevlileri takviyesi verilerek, koruma altına alınmalıdır. Boş olanlar çeşitli yapraklı ağaç türleri, meşe başta olmak üzere badem, ceviz, kiraz gibi meyve ağaçları ile ağaçlandırılarak orman köylüsüne kısa vadede ekonomik kazanç sağlanmalı. Ayrıca orman dostu keçi ırkı ile diğer hayvanların yetiştiriciliği için destek primleri ile desteklenmelidir. Orman köylüsüne ayrıca kömür yakıtı ve istihdam gibi desteklerin de verilmesiyle başarılı sonuçlar elde edilecektir. Ağaçlandırma çalışmaları çok yetersizdir. Milli Ağaçlandırma Seferberliği Kanunu kapsamında, ağaçlandırma projeleri yaygınlaştırılmalıdır. Devlet vatandaş işbirliği ile ağaçlandırma faaliyetleri yürütülmelidir. Yüksek kesimlere ıhlamur, ceviz, badem, kiraz gibi meyve ağaçları ile ağaçlandırılma projeleri geliştirilmelidir. Muş Ovası’nın tarımsal üretimine yeni bir ivme kazandıran Karasu Islah Projesi hızlandırılmalı, tarım arazileri sulamak için kılarında yer yer su motorları bırakılacak sahalar ile kısa aralıklarla karşıdan karşıya geçitlerin sağlanması için köprülerin yapılması halinde çiftçi daha da verimli çalışacaktır. Gerek ilimizde ve gerekse ilçelerimizde katı atıkların kontrolsüzce etrafa, çevreye atılması sonucu toprağı, suyu kirlettiği gibi insan sağlığını da büyük oranda tehdit etmektedir. Tehdit unsuru olan bu felaketten kurtulmak için katı atık tesisleri kurulmalı ve katı atıkların toplanması içini de gerekli olan yerlere konteynırlar bırakılmalıdır. Ayrıca hem katı atıklar ve hem de atık kâğıtları geri dönüşüme kazandırılmalıdır. Muş merkezinin tüm atık suları arıtılmadan karasuya akıtılmaktadır. Suyun kirletilmesiyle çevreye, canlı varlıklara ve insanlara telafisi mümkün olamayan zararlar vermektedir. Bu sorunun çözümü için arıtma tesisleri kurulmalıdır. Öte yandan da yine ilçelerimiz ile köylerimiz hızla şebeke suyuna kavuşurken, beraberinde kanalizasyon sorunu da getirmiştir. Dolayısıyla tesis edilmesi gereken kanalizasyona ek olarak foseptik çukurları, doğal veya suni arıtma tesisleri kurulmalıdır. Aksi halde yer altı ve yer üstü sularımız ile verimli topraklarımız kirlenerek yine telafisi çok zor olan sorunları beraberinde getirecektir” dedi. Muş Ovası Gazetesi