En Çevreci Okul Proje (İNEPO) yarışmalarına katılacak olan Muş Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri proje kapsamında Muş’ta imkansızı başarabilmek adına “muz yetiştiriciliği” için çalışma sergileyecek.
Muş Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri proje yarışlarındaki çıkışlarını sürdürüyor. Ülke geneli 650 proje arasından ilk 115 proje arasına 2 proje ile girme başarısı gösteren Muş Anadolu İmam Hatip Lisesi İNEPO’da proje yarışmalarına, Muş’ta muz yetiştiriciliği ve çevreye atılan çöplerden enerji üretimi projeleri ile katılacak.
Gerek yerel, gerekse Ulusal bazda düzenlenen proje yarışmalarına katılarak çalışmalarını başarılı bir şekilde ortaya koyan ve bu bakımdan son yıllardaki dereceleri ile adından sıkça söz ettiren Muş Anadolu İmam Hatip Lisesi bu kez 2 proje ile birden İNEPO’da ilimizi temsil edecek.
Ülke bazında yapılacak olan proje yarışmalarına yönelik il temsilcisi olarak biri Coğrafya diğeri ise Kimya dalında 2 proje ile İNEPO’ya katılacak olan Muş Anadolu İmam Hatip Lisesinde bir proje var ki Muş’ta imkansızın üstesinden gelebilecek konumda bir proje. İklim şartlarına göre çok sıcak bölgelerde yetiştiği bilinen muz’un proje çalışanları tarafından yapılan araştırmalar sonucu Muş’ta da yetiştirilebilineceği kanısına varıldığı açıklandı.
Muş Anadolu İmam Hatip Lisesi Çoğrafya dalında danışman öğretmen Mehmet Eğit, proje uygulamacıları Mehmet Sami Değmez ve Ahmet Özdemir adlı öğrencilerin ortaya koyacağı bu çalışma Muş tarımına ve üreticisine bol kazançlı yeni bir sayfa açacak gibi görünüyor. Yine İNEPO kapsamında Muz yetiştiriciliği projesinin yanı sıra ilimiz adına yarışacak olan diğer projenin ise Kimya dalında danışman öğretmen ve müdür yardımcısı Barış Çelik’in nezaretinde Selman Akarsu ve Emrullah Ayral isimli öğrencilerin hazırlamış olduğu Çevre’ye atılan çözünebilir organik çöplerden kimyasal pil yöntemi ile elektrik üretilmesi” adlı proje.
ÇİKİTA MUZ MUŞ’TA NASIL YETİŞECEK
Projenin amaç noktasındaki çalışmalarına yönelik proje uygulamalarının nasıl yapılacağı yönünde çeşitli açıklamalarda bulunan Proje danışmanı ve Çoğrafya Öğretmeni Mehmet Eğit, muzun yetişebilmesi bakımından iklim şartlarına uygun bir sera kurulumu sonrası gerekli olan sıcaklığı sağlamak ve besinin yetişmesine gerekli zemini hazırlamak amacındayız. Yapacağımız bu proje çalışması sonrasında ise yalnız Muş’ta değil tüm civar illeri kapsayacak bir pazar oluşturmaktır. Muş ili doğu anadolu bölgesinde Bin 350 m yükseltiye sahip 400 Bin nüfuslu orta büyüklükte bir şehirdir. Bölgede ekonomik uğraş daha çok tarım ve hayvancılık üzerine yoğunlaşmış olup her geçen gün yaşanan göçlerle bu sayı azalmaktadır.Bölgenin tarım arazileri çok geniş olmasına rağmen atıl durumdadır.Sadece çayır,buğday,şeker pancarı gibi sınırlı sayıda ürün yetiştirilmektedir.Bunda yörede sert geçen çetin kış koşullarının rolü büyüktür.Yer yer sıcaklıklar -33 0C’ye düşmektedir.Ancak uygun sıcaklık koşulları sağlanırsa (seracılık) zaten organik madde ve minarel bakımından oldukça zengin olan (tarım il Müdürlüğü verilerine göre) toprakta çok değişik ürünler yetiştirmek mümkün olabilecektir.Biz de Muşta yetişmesi mümkün görünmeyen bir ürünü (muz) Projeye konu ederek aynı zamanda diğer ürünlerinde organik olarak yetişebileceğini gerekli verileri derleyerek işin uzmanlarıyla görüşerek göstermeye çalıştık.Projedeki tek amacımız muz tarımı değil. Muz tarımının ekonomik anlamından çok sembolik anlamını önemsiyoruz. Her biri 1000 m2’den oluşan yaklaşık 100-150 adet sera oluşturma bunların birinde muz diğerlerinde ise organik olarak sebze üretimi gerçekleştirme. Böylece sadece muş yöresi değil; Bitlis , Ağrı, Bingöl ,Van ,Erzurum gibi geniş bir hinterlanda ulaşmak.Böylece Doğu Anadolunun büyük bir kısmına ulaşılacağı gibi ürünü daha ucuza temin etme söz konusu olacaktır.(Ulaşım masrafı düşeceği için) Oluşturulan muz serasında diğer tropikal ürünlerin yetiştirilmesi de denenecektir.Böylece -40 0C de oluşturulacak tropik ortamın gezi-gözleme açık olması da sağlanarak görselliğe hitap edilerek öğrenci gruplarının gezmesine imkan tanınacak.böylelikle farklı bir sinerji ve sosyal aktivite de hedeflenmektedir.Muş’ta muz tarımında karşılaşacağımız en önemli sorun seraların ısıtılması ve bunu ekonomik olarak gerçekleştirilmesidir.Biz bu sorunu hem çevreyi kirletmeden hem de çevre için sorun oluşturacak atıkların geri dönüşümünü sağlayarak projeye ayrı bir ekonomiklik kazandırmaya çalışacağız dedi.
ORGANİK ÇÖPLERDEN ENERJİ ÜRETİLECEK
İNEPO’ya katılacak olan diğer Projenin tanıtımı ve yapım sürecindeki çalışmalara yönelik açıklamalarda bulunan Kimya dalında danışman öğretmen ve müdür yardımcısı Barış Çelik, “ülkemizde çok yüksek oranlarda organik çöpler geri dönüşümü olmadan çevreye atılmaktadır. Bu organik çöpler diğer atıklardan arındırılmadan gelişigüzel bir şekilde çöplüklere atılır. Böylece büyük bir enerji kaybı meydana gelmektedir. Bu çöpler tek bir merkezde toplanırsa, işlenmesi de kolay olacaktır. Organik çöplerin ayrışması sırasında değişik asit ve baz çözeltileri açığa çıkar. Bu çözeltilerden kimyasal pil yöntemiyle elektrik üretilmesi mümkündür. Projeyi bu prensipten yola çıkarak hazırladık. Daha önceleri, bu çöplerden biyogaz eldesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmayla belki yeni enerji kaynakları elde edilebilecektir. projede Kimyasal pil yöntemi kullanılmıştır. Bakır ve Çinko çubukları yardımıyla organik çöplerden enerji (elektrik) üretilmesi metodundan yararlanılmıştır. Projede 1 Lt’lik çöp kovaları, çinko ve bakır çubuklar, tel kaplo, voltmetre, led diyot, krokodil kıskaçlar ve değişik organik çöpler ve kimyasal pil metodu ve çürütme metodları kullanılmıştır. Besin maddelerinin ilkel organizmalar (saprofit bakteriler) tarafından oksijen kullanılmadan parçalanarak enerji elde edilmesidir. Anaerobik solunum ve oksijenli solunumun glikoliz evresi yani pürivik asite kadar olan evresi aynı şekilde cereyan eder. 6 C’lu glukozdan 3 C’lu pürivik asit molekülleri meydana gelirken 2 ATP’lik net kazanç elde edilir. Pirüvik asitten sonraki evrede oksijen kullanılmadığından son elektron alıcısı oksijen olmayıp başka bir maddedir. Fermantasyon olayında sonuç madde hayvansal hücrelerde laktik asit, bitkisel hücrelerde ise fermantasyon tipine göre alkol veya sirke asitidir. Anaerobik solunumda toplam enerji az olup ortalama 47-56 kcal arasında değişir diye konuştu.
Ülke bazında yapılacak olan İNEPO proje yarışmaları sonucunda dereceye girenlerin Uluslar arası yarışmalara katılma hakkını elde edeceği ve ulusal yarışların Arjantin’de yapılacağı açıklandı.
Günaydın Muş Gazetesi