Muş’ta her yıl Mayıs ve Haziran aylarında özellikle küçükbaş hayvan sahipleri tarafından yapılan koyun kırpma işlemi ay sonuna doğru hız kazandı.
Muş’taki köylerde koyun kırpma sezonunun sonuna gelindiği için koyun kırpma işlemi hız kazanda. Her yıl koyun kırkma döneminin Mayıs ve Haziran ayında başladığını söyleyen köylüler, sıcaklar tam basmadan bütün küçükbaş hayvanlarını kırpmaları gerektiğini aksi halde hayvanların sıcaktan dolayı uyuz olabileceklerini belirttiler. Kırpılan hayvanın yününden faydalandıklarını söyleyen köylüler; yatak, yorgan, yastık ve çorap yaptıklarını ihtiyaç fazlasını da sattıklarını söylediler. 30 yıldan fazla çobanlık yaptığını söyleyen Ferit Çelik, hayvan kırpma zamanının sıcaklarla beraber başladığını söyledi. Çelik, “30 yıldan fazla çobanlık yaptım. Her sene yüzlerce koyun kırpıyorum. Kırpılan hayvanlar daha fazla kilo alıyor ve daha fazla süt veriyor.
Bir de kırpılan hayvanlar uyuz olmuyorlar.” dedi. Hayvan kırpmanın titizlikle yapılmasının önemli olduğunu söyleyen Çelik, “Hayvan kırparken ona eziyet etmeden yapılması lazım. Bunun için kırpma makasının sivri olması ve hayvanın güzelce bağlanması gerekir. Ayrıca kırparken de hayvanı kesmemeye özen göstermek lazım” şeklinde konuştu. Havaların iyice ısınması ile birlikte kırpılan yünlerin temizlendikten sonra döşek, yorgan ve yastık yapımında kullanıldığını hatırlatan koyun sahiplerinden Mesut Aras, “Havaların ısınması ile birlikte koyunlar daha rahat etsinler diye yünlerini kırpıyoruz. Bu sayede hayvanın üzerindeki ağırlık kalkıyor” dedi. Koyun kırpma işinin çok zor olduğunu da ifade eden Aras, “Koyunlar üşümesin diye kış aylarında yünlerini uzatırız ve yaz aylarında kırpma işlemine başlarız. Bunun nedeni de hem koyunun etinin iyi olması hem de aşırı sıcaklardan etkilenmesini sağlamaktır. Günde 15 koyun ancak kırpabiliyoruz. Her koyundan yaklaşık 1,5 kilo yün çıkıyor.
Bu yünler döşek ve yorgan yapımında kullanılıyor” diye konuştu. Eskiden koyunyününden çeşitli giyim eşyası ve kilim ile halı yapıldığını ifade eden Aras, bu tür geleneklerin artık kaybolmak üzere olduğunu belirtti. Aras, “Koyunyünü ile yapılan yorgan, yastık, döşek kışın çok rahat ve sıcak oluyor. Eskiden annelerimiz, ninelerimiz bu kırptığımız koyunların yünlerinden elde ettikleri ipleri çeşitli kökboyaları ile renklendirerek kazaklar, çoraplar, eldivenler, halılar ve kilimler dokuyordular. Bu tür dokuma giyecek ve ev eşyalarının kültürümüzde çok önemli bir yeri vardı. Fakat şimdi bunları az yapan var. Fabrikasyon ürünler çoğaldıkça, insanlarımız da eski geleneklerinden uzaklaşıyor” şeklinde konuştu.
Şark Telgraf Gazetesi