Öğretmen adaylarına kanser eğitimi

Kanser haftası nedeni ile eğitimlere devam eden Muş İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim şube Müdürü Tekin Güler, Muş Alparslan Üniversitesi Sağlık yüksek Okulu ve Eğitim fakültesi öğrencilerine kanser eğitim semineri verdi. 
 
Kanser Haftası etkinlileri kapsamında; Muş Alparslan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu ve Eğitim Fakültesinin 1 ve 2.sınıflarında öğrenim gören öğrencilerine, Eğitim Şube Müdürü ve Kanser Birim Sorumlusu Tekin Güler, Sağlık Yüksekokulu 3. sınıf hemşirelik öğrencisi Rabia Kestek ve KETEM Sorumlu Tabibi Dr. Mehmet Kanduman tarafından görsel ve etkili sunum teknikleri kullanılarak eğitim verildi. Verilen bu eğitimlerde amaçlarının geleceğin öğretmenleri ve hemşirelerinin kansere karşı bilinçli ve sigaradan arınmış örnek kişiler olduğunu belirten Şube Müdürü Güler, böylelikle geleceğin öğretmenlerine bu konuda gerekli uyarıları yaptıklarını ve bilgi eksikliklerini gidermeye çalıştıklarını dile getirdi. İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü ve Kanser Birim Sorumlusu Tekin Güler, “Kanser dünyada olduğu gibi ülkemizde de öldürücülüğü yanında, bıraktığı sakatlıklar ve ortaya çıkardığı ekonomik kayıplar nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Sebebi bilinen ölümler sıralamasında kalp ve damar hastalıklarından sonra ikinci sırada yer alan kanserle mücadelede hedef, 2020 yılına kadar ülkemizde 65 yaş altı nüfusta tüm vücut kanserlerini % 10, 2030 yılına kadar da akciğer kanserlerini %25, tüm vücut kanserlerini ise %15 oranında azaltmaktadır. Her üç kanserin biri beslenme hataları, biride tütün kullanımı ile ilgilidir. Bu, her üç kanserli hastadan ikisinin bilinçli bir toplum yaratılarak kanser olmaktan kurtulabileceği anlamına gelmektedir. Bu gerçekten hareketle bölgemizde ve dolayısıyla İlimizde de sigara kullanım oranının yüksek olması ve beslenme alışkanlıklarının kırmızı et ile hayvansal yağ ağırlıklı olması ve sebze-meyve tüketiminin az olması nedeniyle, bu beslenme kültürüne bağlı olarak, yemek borusu ve mide kanseri görülme oranı akciğer kanserinden sonra en yüksek olan kanser türüdür. 2030 yılında 24 milyon insanın kansere yakalanacağı, 17 milyon insanın aynı yıl kanser nedeni ile yaşamını yitireceği ve 2030 yılında 75 milyon insan kanserle yaşayacağı,1,8 milyar insanın sigara tiryakisi olacağı, Obaz  (Şişman) Nüfusun Genel Nüfusun % 23–43 arasında olacağı ve 60 yaş üstü nüfusun genel nüfus içindeki oranın % 16,7 olacağı öngörüsünden hareketle; 2030 yılında yetişkin bireyler olacak İlköğretim, lise ve yüksek okullardaki öğrencilerinin Kanser hastalığı ile mücadelede; sağlıklı beslenme, sigara ve güneş ışınlarından korunma, güvenli su kullanımı, erken teşhis ve tedavinin önemli konularında bilinç düzeylerini yükseltmek sureti ile kanser hastalığının insan sağlığı üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla, Kanser haftası etkinliklerinde özellikle öğrenciler en önemli hedef gurubumuzu oluşturmaktadır. Kanserden korunmanın en başarılı yolu; Bilinen etkenlerin ortadan kaldırılmasıdır. Bu Etkenler ve Oranları; % 30 – Sigara 2 -% 35 – Besleme ve çevresel faktörler 3 -% 30 – Genetik ve diğer nedenler Ayrıca; 19 Ocak 2008 Tarihinde yürürlüğe giren ve 19 Temmuz 2009 tarihinde kapsamı daha da genişleyecek olan 03.01.2008 tarih ve 5727 sayılı “Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanunun ”uygulanması hususunda; toplum liderlerinin, sivil toplum Örgütlerinin, kamu kuruluşlarının, medyanın ve bu konuda sorumluluğu bulunan herkesin üzerine düşeni yapması, Bu çağın en öneli halk sağlığı sorunu olan ve kanserin en önemli nedenlerinin başında gelen sigara ve dolayısıyla kanserle ile mücadelede başarıyı getirecektir.
 
“KANSERİN NEDENLERİ”
İyonize Radyasyon: Başta lösemiler ve epitelyel olmak üzere iyonize radyasyon çeşitli kanserlere yol açtığı bilinmektedir. Ultraviyole Işınlar: Açık havada çalışanlar, deri rengi açık insanlar ve kontrolsüz şekilde güneş ışığına maruz kalanlarda deri kanserleri daha sık görülmektedir. Hava Kirliliği: Hava kirliliğinin tek başına ve ya sigara içilmesi ile birlikte akciğer kanserlerinin yaklaşık %10’unda rol oynadığı bilinmektedir. Kimyasal Karsinojenler: Çeşitli mesleklerde çalışan insanların katran ve kömürün yanma ürünleri, benzin, naftaliminler, asbest, krom, vinil, klorür vb. maddelerle temaslarının kanser oluşumuna yol açtığı bilinmektedir. Sigara: Sigara ile akciğer kanserinin ilişkisi kesin olarak kanıtlanmış olup, sigara ayrıca larenks, ağız boşluğu, yutak, mesane ve pankreas kanserleri riskini de arttırmaktadır. Alkol: Aşırı derecede ve uzun süreli alkol alımı ağız, yutak, gırtlak ve yemek borusu kanserleri riskini arttırmaktadır.
 
 “BESLENME ALIŞKANLIKLARI” 
Sindirim sistemi kanserleri belirli beslenme alışkanlıkları ile ilişkilidir. Bu nedenle düşük yağ ve yüksek lif içeren beslenme programları tavsiye edilmektedir. Dondurulmuş yiyecekler, salamuralar, reçel, sosis, salam ve sucukların içerisinde bulunan katkı maddelerinden dolayı kansere sebep olmaktadır. Özellikle ateşte kızartmak ve tütsüleme sırasında karsinojen olan maddeler ortaya çıkmaktadır. A-E ve C vitaminlerinin kanseri önleme kapasitelerinin olduğu bilinmektedir. Virüsler: Bilinen en küçük mikroorganizma olan virüsler insanlarda çeşitli bulaşıcı hastalıklara yol açarlar. Hepatit B virüsünün karaciğer kanseriyle, ebstein-barr virüsünün Burkitt Lenfoma ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Genetik Faktörler: Ailesinde kanser hikayesi olanlar daha fazla risk altındadır. Örneğin; meme, kalın barsak mide kanserleri gibi.
 
 “KANSERİN BELİRTİLERİ”
Vücudun Herhangi Bir Yerinde Şişlik: Bunlar memede şişlik, boyunda, koltuk altında, kasıklarda, bezelerde, karında ele gelen şişlikler. İyileşmeyen ve ya İyileşmesi Geciken Yara: Özellikle dudakta, deride, ağız ve makat bölgesinde olmak üzere vücudun herhangi bir bölgesinde iyileşmeyen yaralar. Olağan Dışı Kanamalar: Değişik bölgelerden olan kanamalar kanser açısından uyarıcı olmalıdır. Ben ve Siğillerdeki Değişiklikler: Ben ve siğillerde ortaya çıkabilecek olan hızlı büyüme, renk değişiklikleri, üzerinde yaraların açılması gibi durumlarda mutlaka bir hekime danışılmalıdır. Yutma Güçlüğü ve Hazım Bozukluğu: Yemek borusu kanserlerinde sık rastlanan bir belirtidir. Sürekli öksürük ve ses kısıklığı: Ses kısıklığı, gırtlak(larenks) kanserinin erken bir belirtisi olabilir. Uzun süreli düzelmeyen öksürüklerde akciğer kanseri akılda tutulmalıdır. İdrar ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklikler: Kalın barsak kanserinde hastalar bazen kabız, bazen ishal, bazen hem ishal hem de kabız olmaktan yakınırlar. Birlikte ağrı ve kan varlığı da kalın barsak kanserini akla getirmelidir. İdrar yolları kanserinde ise idrar güçlükleri ortaya çıkabilir. Yukarıdaki gerçekler ve bilgilerden çıkarılacak sonuç; Bilgisini davranışa dönüştüren toplumların bu çağın en önemli sorunu olan ve milyonlarca insanı öldüren ve bir o kadarını sakan bırakan, ülkelerin ekonomik anlamda büyük sıkıntılara koyan kanser hastalığına karşı büyük başarılar elde etmişlerdir. Bizimde kanserle mücadelede bilgi düzeyimizi yükseltmek ve bu bilgiyi davranışa dönüştürerek kansere karşı başarılı olabileceğimiz açık bir gerçektir. Bunu başarmakta kanser yapan etken maddelerden uzak durmak, yeterli ve dengeli beslenme, düzenli spor yapmak ve kanserin belirtilerini iyi bilmek ve bu sayede erken tanıya yardımcı olmak, İlimizde de kurulan (KETEM) Kanser Erken Tanı ve Tarama Eğitim Merkezlerine halkımız yönlendirmekle mümkün olacaktır. Eğitim sonunda söz alan katılımcılar etkili ve kaliteli sunumdan çok etkilendiklerini, kanser-sigara ve beslenme konularında bilmedikleri çok şeyin bu sunum ile kendilerine aktarılmasından çok memnun olduklarını dile getirdiler. Muş Ovası Gazetesi