İlimizde yaklaşık bir hafta önce tütün kırımına başlandı.
Mayıs ayı itibariyle ektikleri tütünü toplamaya başlayan yetiştiriciler, evlerinin önüne getirdikleri tütün yığınlarını desteledikten sonra asmalarda kurumaya bırakıyorlar.
Evlerin bahçesinde veya çatılarında kurutulan tütünler, 2016 yılı Mart ayında özel firmalara satılıyor. İlimizden tütün fabrikasının kaldırılmasıyla yetiştirici sayısında ciddi bir azalma olmasına rağmen geçimini bu şekilde sağlamaya devam eden az sayıdaki yetiştirici, dünyanın en kaliteli tütünlerini yetiştiriyorlar. Aralarında kalite farkı olan tütünler ayrılarak farklı fiyattan özel sektöre satılıyor.
Zahmetli olan tütün yetiştiriciliği yapan vatandaşlar, tütün kırımından kurutmaya kadar süren işlemleri aile üyeleriyle birlikte yapıyorlar. İlimizde bulunan 460 tütün üreticisinden toplam 2 bin ton civarında tütün rekoltesi bekleniyor. 15 Kişi Kırım Yapıyor İl merkezine bağlı Sungu Beldesi´nde tütün yetiştiriciliği yapan 15 kişilik Sal ailesi, hep birlikte tütün kırımı yapıyor.
Aralarında çocukların da olduğu ve çoğunluğunu kadınların oluşturduğu Sal ailesi, tütün işleminde güzel bir imece örneği sergiliyorlar. Topladıkları tütünleri evlerinin önüne yığan aile üyeler, burada tütün demetleri oluşturuyorlar. Ardından ise bu tütün demetleri ağaçtan yapılan asmalara asılarak kurutmaya bırakılıyor. Bu uzun zaman alan işlemler ve kazançlarına ilişkin açıklama yapan Alican Sal, tütün yetiştiriciliğinde eski günleri mumla aradıklarını belirtti. Devlet tarafından tütün alımı yapılmaması nedeniyle tütün üretiminde ciddi bir düşüş olduğunu kaydeden Sal: Biz yıllardan beri tütün yetiştiriciliği yapıyoruz.
Tütün Mayıs gibi ekiyoruz. Bu ayda toplamaya başlıyoruz. Topladığımız yani kırımını yaptığımız tütünü evin önüne getiriyoruz. Burada çocuklar ve kadınlarla birlikte el birliğiyle tütünleri desteliyoruz. Desteleme kısmında daha çok kadınlarımız çalışır. Tütünler iplere tek tek destelendikten sonra asmalarda kurutulmaya bırakılır. Biz bu işlemlere sabah 5 gibi başlıyoruz.
Tütün yetiştiriciliği çok zahmetli bir iştir. Tütün, tarladan şaran yapımına geçene kadar en az 10 elden geçer. Bir yıllık bir yetiştirme ve toplama zamanının ardından tütünümüzü satışa çıkarıyoruz. Devlet tarafından tütün alımı yapılmadığı için yetiştirici sayısında ilimizde ciddi bir düşüş oldu. Bizde ürünümüzü özel sektöre veriyoruz. Kilosunun fiyatı kalitesine göre değişir.
En kaliteli tütünü kilosu 6 liradan satıyoruz. Tabi tütün alımına gelen özel sektör temsilcileri de bir fiyat veriyorlar. Bizim eskiden beri işimiz bu. Başka bir işimiz olmadığı için tütün yetiştiriciliği yapmaya devam ediyoruz. Ancak bu kadar masraf ve zahmete karşı zarar ediyoruz şeklinde konuştu. Evin önüne yığdıkları tütünleri iplere desteleyen Rabia Sal ise şunları söyledi: Burada 7 yaşındaki çocuğum ve 60 yaşındaki eşime kadar bütün aile üyeleri çalışır.
Biz yıllardan beri bu işi yapmaktayız. Bir yıllık emek karşılığında kazandığımız para ile aile geçimimizi sağlamaya çalışıyoruz. Köylerde kadınlar hemen hemen her işte olduğu gibi tütün işinde de çalışırlar. Emeğimizin karşılığını alamıyoruz Beldede tütün yetiştiriciliği yapan Seyfettin Muyan da yıllardan beri süre gelen tütün yetiştiriciliğinin, eski cazibesini kaybettiğini vurguladı.
Emeğin fazla, kazancın düşük olduğu tütün yetiştiriciliğine yine de devam etmek zorunda olduklarını ifade eden Muyan: Tütünün yetiştirilmesi, bakımı gerçekten zordur. Tarladan satış safhasına kadar geçen bir yıllık sürede üretici büyük zorluk çekmektedir. Tütün yetiştiricileri, Mayıs ayında başladıkları yetiştiricilikten satışa kadar olan sürede sürekli ürün bakımı yapmak zorundadır. Burada en büyük avantaj ailelerin kalabalık olmasıdır. Bu iş gücü anlamında ailelere büyük katkı sağlıyor.
Aile üyeleri güzel bir dayanışma örneği göstererek el birliğiyle tütün yetiştiriciliği yapıyorlar. Ancak bu işte kimse gerçekten emeğinin karşılığını alamıyor açıklamasında bulundu.
Muş Ovası Gazetesi