Buğday üreticileri, hasat ettikleri buğdayların önemli bir kısmını tüccarlara sattıktan sonra kalan kısmını da evlerin ihtiyacı için ayırıyorlar. Doğallığı ve lezzetiyle sofraların değişmezi olan tandır ekmeğinin yapımı için una dönüştürülen buğdaylar, bu işlem öncesi derelerde yıkanarak toz ve kirden arındırılıyor.
Vatandaşlar, buğdaylarını yıkamak için aileleriyle birlikte akarsu, dere ve çayları tercih ediyorlar. Sabah erken saatte buğday yıkama işlemine başlayan vatandaşlar, akşam saatlerine kadar çalıştıktan sonra kalan işlerine bir sonraki gün devam ediyorlar. İl merkezi ve ilçelere bağlı köylerin neredeyse tamamında yapılan bu işlem sonucu temizlenen buğdaylar, daha sonra un değirmenlerinde öğütülüp çuvallara doldurulur. Ailelerin nüfusuna göre farklı miktarlarda hazırlanan unlar, bir yıllık tandır ekmeği yapımı için istiflenir.
120 teneke buğday yıkıyoruz Kışlık unlarını hazırlamak üzere 120 teneke buğdaylarını yıkamaya getirdiklerini ifade eden Kapılı Köyü sakini Sahip Çağlayan, ailecek geldikleri dere kenarında akşama kadar çalışacaklarını belirtti. Çağlayan konuşmasında: Her yıl Ağustos ayında buğday hasadının tamamlanmasıyla çuvallara doldurduğumuz buğdayları yıkamaya getiririz. Bugün sabah erkenden ailecek geldik ve şu an 120 teneke buğday yıkıyoruz. Burada yıkadığımız buğdayı daha kuruttuktan sonra çuvallara dolduruyoruz. Ardından da un değirmenlerine götürüp öğütüyoruz.
Bu şekilde elde ettiğimiz un ile bir yıllık tandır ekmeği ihtiyacımızı karşılamayı düşünüyoruz ifadelerini kullandı. Murat Nehri kıyısında buğday yıkayan vatandaşlar ise sonbaharda ektikleri buğdayı, Ağustos ayı ortalarında hasat ettiklerini belirttiler. Kadınların da bulunduğu buğday yıkama işlemine ilişkin konuşan vatandaşlar, burada yıkadıkları buğdayı 3 gün boyunca evlerin damında kurutacaklarını ifade ettiler.
Vatandaşlar, tam olarak kurumayan buğdayın öğütülemeyeceğini, bu nedenle en az 3 gün kurumaya bırakacakları buğdayı daha sonra un yapacaklarını belirttiler.
Muş Ovası Gazetesi