Muş Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Ergün Çolakoğlu, genel olarak yaz aylarında sıkça görünen keneler ile ilgili vatandaşlara uyarılarda bulundu. Kene riski olan yerlerde yapılması gerekenlere dikkat çeken Çolakoğlu, Mayıs ve Ekim ayları arasında kenelere karşı çok dikkatli olunması gerektiğine değindi.
Kırım-Kongo kanamalı ateşinin (KKKA) ilk kez 1944 ve 1945 yılı yaz aylarında Kırımda görülmüş, kene kaynaklı bir enfeksiyon olduğunu belirten Çolakoğlu, Bu virüs insanlara, Enfekte kenelerin yapışması/kan emmesi sırasında salgıladıkları tükürük salgısı ile, Enfekte kenelerin çıplak elle ezilmesi sırasında temasla, hasta hayvanların kan ve dokuları ile temasla ve hastalarla (kan ve diğer vücut sıvıları)temas ile bulaşıyor dedi.
Kenenin Mayıs ve Ekim aylarında göründüğünü kaydeden Çolakoğlu, Hastalık için çiftlik çalışanları, çobanlar, kasaplar, mezbaha çalışanları, et ve et ürünleri ile uğraşanlar, tarım çalışanları ve hayvancılık ile uğraşanlar, veterinerler, hasta hayvan ile teması olan ve akut hastalarla temas olasılığı bulunan salgın bölgelerde görev yapan sağlık personeli, askerler, kamp yapanlar risk altındadır ifadelerini kullandı.
Kene ısırdığında öldürülmemesi gerektiğini vurgulayan Çolakoğlu, yapılması gerekenlerle ilgili şunları söyledi: Yapışan keneler kesinlikle öldürülmeden, ezilmeden ve kenenin ağız kısmı koparılmadan, bir pensle veya keskin uçlu cımbızla doğrudan düz olarak, döndürmeden yavaşça çekilip alınmalıdır. Isırılan yer bol sabunlu suyla yıkanıp, alkolle temizlenmelidir. Çıplak elle keneye temas edilmemeli eğer elle tutulacaksa eldiven giyilmeli veya naylon bir poşet yardımı ile keneler toplanmalıdır. Vücuttaki kenelerin üzerine herhangi bir kimyasal madde (alkol, klonya, gazyağı v.b) dökülmemeli, sigara veya ateş kullanarak keneler uzaklaştırılmamalıdır. Çünkü bu maddeler kenenin kusmasına sebebiyet vereceğinden hastalık bulaştırma riskini artırmaktadır.
Çolakoğlu açıklamalarında şu ifadelere yer verdi: Kuluçka süresi genellikle 1-3 gündür, virüsü içeren kan ve diğer doku ya da atıklar ile temastan sonra genel olarak bu süre 5-6 gündür ve 14 güne kadar uzayabilmektedir. İnsanlarda; hastalık ateş, üşüme-titreme yaygın kas ağrıları, bulantı-kusma, ishal, yüzde kızarıklık, karaciğerde büyüme ve kanama ile kendini gösterir. Ateş, kırıklık, kas ağrısı, iştahsızlık, baş ağrısı, aşırı duyarlılık, sırt ağrısı, kol ve bacaklarda ağrı, mide bölgesinde ağrı, bel bölgesinde ağrı gibi belirtiler ile ani olarak başlamaktadır. Bazen bu bulgulara kusma, karın ağrısı ve ishal ilave olabilmektedir. Gövde ve kol ve bacaklarda cilt içi kanama görülebilir. Burun kanaması ve değişik alanlarda kanama bulguları bulunabilir. Karaciğer iltihaplanma bulgusu genel olarak bulunmakta ve karaciğer büyümüş ve hassas olabilir.
Hastalığın bulaşmasında keneler önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle kene mücadelesi önemlidir fakat oldukça da zordur. Kenelerin bulunduğu alanlardan kaçınmak gerekir. Kenelerin yoğun olabileceği çalılıklara, otlaklara giderken çıplak ayak ya da kısa giysiler ile gidilmemelidir. Bu alanlara av ya da görev gereği gidenlerin lastik çizme giymeleri, pantolonlarının paçalarını çorap içine almaları. Görevi nedeni ile risk grubunda yer alan kişilerin hayvan ve hasta insanların kan ve vücut sıvılarından korunmak için mutlaka eldiven, önlük, gözlük, maske v.b. giymeleri gerekmektedir.
Gerek insanları gerekse hayvanları kenelerden korumak için haşere kovucu ilaçlar olarak bilinen böcek kaçıranlar dikkatli bir şekilde kullanılabilir. İçinde bulunduğumuz mevsimsel şartları da göz önünde bulundurarak Kırım Kongo Ateşli Hastalık için korunma, ilk yardım ve tedavi hakkında yeterli bilgiye sahip olmalıyız. Kene ısırması durumunda kesinlikle çıplak elle müdahale etmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıyız.
Muş Manşet Gazetesi