Muş Kadın Derneği (MUKADDER), Sabancı Vakfı 2012 Toplumsal Gelişme Hibe Programı kapsamında desteklenen ve Van Kadın Derneği ortaklığı ile yürütülen “Erken Yaşta Evlilik Kaderimiz Olmasın” projesi kapsamında ‘Lal Gece’ filmi Muş’ta vizyona girdi.
Gerçek bir öyküden yola çıkılarak yapılan, Lal Gece filmi Muş Kadın Derneği (MUKKADDER)’in organize ettiği etkinlik çerçevesinde Muş Ceylan Sineport Sineması’nda vizyona giren film izleyicilerden büyük ilgi gördü. Filmi izlemeye gelenler arasında Belediye başkanı Necmettin Dede, Kızılay başkanı Cengiz Koç, İl Sağlık Şube Müd. Tekin Güler, KESK temsilcileri gibi kamu kurumları ve STK temsilcileri vardı. Film iki aile arasındaki kan davasını bitirmek için kendisinden yaşça çok büyük bir adamla evlendirilen kızın ilk gecesinin hikâye edildiği filmin başrol oyuncuları 62 yaşındaki damat rolünde İlyas Salman ve 14 yaşındaki çocuk gelin Dilan Aksüt’tü. Daha önce katıldığı çeşitli uluslararası festivallerde en iyi film , en iyi kadın oyuncu ve en iyi erkek oyuncu ödüllerini alan Lal Gece 62 nci Berlin Film Festivali nde de Kristal Ayı ödülünü kazanmıştı. Mukadder tarafından organize edilen etkinlikte Yönetmen Reis Çelik gösterimden sonra seyircilerin sorularını yanıtladı. Çelik Filmde verilen mesajın, aslında toplumun kendisini yenilemesi gerçeği ile bağdaştırılması gerektiğini dile getiren Çelik, “Bizde öylesine bir saygı, korku vardır ki o aşiret sistemini, aile sistemini, geleneksel sistemi bir türlü içimizden söküp atamıyoruz. Eğer bir topluluk yaşadığı topraklarda topluluk olarak iç devrimlerini yapamazsa, toplumda yenilenme söz konusu olmuyor. Bir ülkeyi oluşturan da ailelerdir. Hangi biçimde yetiştirilmişlerse, devletin de yönetimini biçimini o şekilde oluşturuyorlar. Korku üzerine kurulmuş bir sisteme binlerce yıllık biriktirilmiş geleneklerdir. Bu film ile böyle bir amaç güttüklerini ifade eden Çelik, “Bir fikrin, insanlara ulaştırılması için bu fikrin çok kişi tarafından benimseniyor olması önemli değildir. Önemli olan o fikri insanlara ulaştıracak ve onları düşünmeye sevk edecek etkiyi yaratabilmektir. Biz bu filmde böyle bir amaç güdüyoruz” dedi. Türkiye’de 18 yaş altı evlilik oranının %70’lerde olduğunu hatırlatan Yönetmen Çelik, “Bir toplumun evliliklerinin %70’e yakın oranı 18 yaşının altında ise o zaman bu toplumu başka şekilde okumak gerekir. Bu da o toplumun kültürel anlamda eğitilmesi ile mümkün olacaktır. Bunun için kültürü yaratmalıyız. Kültürü yaratabilirsek, sorunları da çözeriz. ”diyerek filmde verilmek istenen mesaja dikkat çekti. Necmettin Dede filmin hikâyesinin gerçek hayat ile bağdaştığını “Siz Karslısınız, biz Muş’uyuz, Bingöllüyüz, Bitlisliyiz; yani doğuluyuz. 1960 yılında üniversiteye gittiğimde küçük yaşta evlilik vardı, şimdi hâlâ da var. Yani beş bin yıllık hikâyeden ibret alınsa hala ‘Erken Yaşta Evlilikler’ olur muydu?” Küçük yaşta evlendirme olaylarının yaşanmasını eğitimsizlik, ekonomik zorluklarla bağdaştıran Belediye Başkanı Necmettin Dede, “Bana göre Erken Yaşta Yapılan Evliliklerin sebepleri gelenekler, ekonomi, eğitimsizlik ve toplumsal baskıdır. Mesela doğuda her güngördüğümüz olaylarda kızlar feda ediliyor kan davasını bitirmek için karşılığında kız çocukları veriliyor, başlık paraları alınıyor. Bugün Türkiye modernleşmeye, Batılaşmaya, Avrupalılaşmaya başlamıştır, bu tür problemler ülkemize yakışmaz, topyekûn kalkınmanın yaşanabilmesi için bir ailenin üç kuşak fakülte mezunu olması gerekir. “Üniversite mezunu bir kişi, hocasının yanına gider, konuşurken hocası ona senin bir tane fakülte mezunu olmanı uygun bulmadım, üç tane fakülte mezunu ol, sonra gel demiş. Olacak ya bu da gitmiş, üç fakülte mezunu olmuş, tekrar hocasının yanına gitmiş. Hocası bakmış değişen bir şey yok; bak demiş, ben sana üç fakülte mezunu derken, anne-baba fakülte mezunu, sen fakülte mezunu ve çocuğun fakülte mezunu olacak. ”dedim, demiş. Bir evde üç tane diploma olursa o zaman erken yaşta evlilikler olmaz” dedi. Mukadder’li kadınlar Muş’ta ‘Erken Yaşta Evliliklerle’ ilgili programlar yapmaya devam edeceğiz. Bu toplumun toplumsal cinsiyet rollerinin bu ülkedeki kadınların hayatında nelere mal olduğunu görmesi ve bu sorunlara çözüm üretmesi için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz dedi.
Muş Ovası Gazetesi