Kozmetik işi ile uğraşan esnafın, “keşke annem babam beni burada doğurmuş olmasaydı” sözleri dikkat çekti.
Muş Alparslan Üniversitesi öğrencilerinin, Muş esnafı üzerinde yaptığı araştırmada, dikkat çekici detaylar ortaya çıkıyor. Üniversite öğrencilerinden Zozan Elma, Tuba Demirbaş ve Zeynep Şengil, kozmetik işi ile uğraşan esnafla yaptıkları araştırmada, çarpıcı notlar öne çıktı. Öğrenciler yaptıkları araştırma ile ilgili olarak verdikleri bilgilerde: “Görüşülen Kişi: Erkek, evli, 35 yaşında ve üniversite mezunudur. Buralı mısınız,yoksa dışardan mı geldiniz? Buralıyım. Kaç yıldır bu meslektesiniz? 7 yıldır bu meslekteyim. Neden öğretmenliği değil de bu mesleği seçtiniz? Öğretmenlik herkesin yapabileceği bir meslek değil. Fazlasıyla sabır gerektiren bir meslek olduğu için ben yapamazdım. Ticaret hayatını sevdiğimden bu mesleği seçtim. İşinizi severek mi yapıyorsunuz? Tabi ki de evet. Sevmediğim hiçbir işi yapmam ben. 2000 yılından beri merakım vardı bu mesleğe 2005 yılında da bu merakımı faaliyete geçirdim. İşyeriniz size mi ait yoksa kira mı? Kira. Kazancınız size yetiyor mu? Dönem dönem kazancımda artma ve eksilme olmakla beraber genel itibariyle yetiyor. Çalışma saatleriniz sosyal hayatınızı etkiliyor mu? Hayır etkilemiyor. Çünkü sosyal hayatıma da vakit ayırabiliyorum. İşim engel olmuyor, istediğimi rahatlıkla yapabiliyorum. Muş’ta esnaf olmak zor mu? Evet zor. Çünkü genelde dışarıdan gelindiği için fiyatlara eleştiri fazla. Gelenler kendi memleketleriyle burayı sürekli bir kıyas içerisindeler bu bizim moralimizi bozsa da bizden kaynaklanan bir durum değil, nedeni sanayinin burada gelişmemesidir. Esnaflar arası rekabet var mı? Evet, her yerde olduğu gibi burada da esnaflar arası rekabet vardır. Muş değil de başka bir şehirde yaşamak isteseydiniz nerede yaşardınız? Keşke annem babam beni burada doğurmuş olmasaydı. Deniz yok, bir sosyal aktivite yok. Sadece ‘6 ay kışımız 6 ay yazımız’ var. Bu yüzden büyük bir şehirde yaşamak isterdim. İşinizde ne tür zorluklarla karşılaşıyorsunuz?
Genelde karşılaşmıyorum. Bayanlarla uğraşmaktan zevk alıyorum. Bayanların dilinden anladığım için genelde sorun yaşamıyorum. En çok satılan ürünleriniz hangisi? Göz kalemi, ruj, oje genel anlamıyla makyaj malzemeleri fazla tüketilmekte. Bu da bayanlarımızın bakımlı olduğunu göstermektedir. Ürünlerinizde el emeği mi yoksa hazır ürünler mi yoğunlukta ve el emeği ürünün fiyatını etkiliyor mu? Genelde hazır ürünler, ithal malzemeler var. Hepsini İstanbul’dan tanınmış küresel şirketlerden getiriyoruz. El emeği ürünler yok çünkü pahalı olduğundan tercih edilmiyor. Muş ikliminin işinize herhangi bir etkisi var mı? Evet var. Kış şartları oldukça uzun ve ağır olduğu için ulaşım konusunda sorunlar yaşanıyor. İlin ekonomik yapısındaki değişimler işinizi etkiliyor mu?
Evet etkiliyor. Okul açıldıktan sonra esnafın ekonomik durumunda belirgin seviyede bir artış gözlenirken yazın bu artış yerini belirgin seviyede bir düşüşe bırakıyor. Bunun nedeni ise öğrenci ve memurların gidişi. Özel günlerin satışlarınıza etkisi oluyor mu? (Bayram, yılbaşı, sevgililer günü vb.) Evet oluyor. Örneğin bir yılbaşında ürünlerde belirgin seviyede bir artış oluyor. Gerçi tatil olmadığı sürece, öğrenci burada olduğu sürece, özel günlere pek gerek kalmıyor zaten. Müşterileriniz genellikle hangi kesimden?
Müşterilerimiz her kesimden olmakla beraber çoğunluğunu genç kesim ve öğrenciler oluşturmaktadır. Müşterinin giyimi kuşamı, sosyal statüsü hizmetinize etki ediyor mu?
Hayır, tabi ki de etmez, o kısmı beni ilgilendirmez. Kişi ne olursa olsun, nasıl olursa olsun benden aynı muameleyi görür. Bende insan ayrımı olmaz. Öğrencilere bakış açınız nasıl?
Öğrenciler bir şehrin kalkınmasında ve gelişmesinde çok etkilidir. Öğrenciler ‘dumansız birer fabrikadır.’ Öğrenci insanların bakış açılarını değiştirir. Bir nevi onları eğitir ve ile de kültürel anlamda katkı sağlar. Bu yüzden öğrencilerin şehrimizde bulunmasından memnunum. Üniversite açılmadan ve açıldıktan sonraki ildeki farkı nasıl tanımlarsınız?
Gözle görülebilecek bir fark olmakla beraber üniversitenin daha tam anlamıyla oturmadığını düşünüyorum. %20’lik bir fayda görüyoruz şu an. Pek büyük bir farkın olduğunu söyleyemeyiz. Üniversitenin Muş üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri nelerdir?
Üniversitenin ilimize olumsuz bir etkisi olmadı. Aksine birçok faydası oldu. Eğitim seviyesi arttı. Hem ekonomik hem de kültürel anlamda bizi ilerletti. Bazen öğrencilere söylenen şeyleri yanlış buluyorum. Öğrenciler bizim çocuklarımızı, insanlarımızı bozmadı aksine çocuklarımıza örnek oldular. Çocuklarımız da onlara özenip onlar gibi okumalı. Muş’un insanlarını nasıl tanımlarsınız? Muş’ta ekonomik özgürlükler kısıtlıdır. Genelde çıkarlar ön plandadır. Muş insanı yabancılara hastadır ve genel anlamda yabancıyı sever. Bir yerliye ve bir yabancıya bakış açıları farklıdır. Örneğin, bir esnaf ticaret açısından yabancıyı kendisine çekmeye çalışır. Çünkü yerlisi akrabası veya tanıdığı olduğu için onu tercih edecektir. Bu yüzden yabancının da onu tercih etmesi için sever. Size göre Muş’taki en büyük eksiklik nedir? İşsizliktir. Bu işsizliğin nedeni insanlarının kahvelerde oturması, gençlerinin sokaklarda gezmesi ve paraları olmasına rağmen kendi memleketlerine yatırım yapmamalarıdır. Örneğin; insanların tarlaları var ama değerlendirmiyorlar. Çiftçinin yazın ektiği şeyler genelde elinde kalıyor. Eskiden pancar ve tütün satışları iyi bir şekilde yapılırdı. Şu an hepsi devlet tarafından kapatıldı. İşyerinize denetim yapılıyor mu?
Evet, Sağlık İl Müdürlüğü tarafından belirli aralıklarla denetlenmektedir. Muş belediyesinden beklentileriniz nelerdir? Daha çok çalışması ilimize daha çok hizmet etmesi” denildi.
Muş Ovası Gazetesi