Türkiye’de 15 ile kurulan ve küçük bir Yargıtay olarak kabul edilen Bölge İstinaf Mahkemeleri’nden biri de Van’a kurulurken, Cumhuriyet Bölge Başsavcılığı’na ise Van Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Alper atandı.
Van Valisi Münir Karaloğlu da yeni görevine atanan Bölge Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Alper’e hayırlı olsun ziyaretinde bulundu. Ziyaret sonrası Başsavcı Mustafa Alper, Türkiye’de yeni olan ve Van, Bitlis, Hakkari ile Muş illerine hizmet verecek olan İstinaf Mahkemesi’nin işleyişi hakkında bilgi verdi. İstinaf Mahkemeleri’nin birer küçük Yargıtay olarak kabul edildiğini belirten Alper, mahkemenin görev yaptığı yerlerde verilen bir kısım kararlara karşı da kesin itiraz incelemesi yapacağını bildirdi. Mahkemenin görevlerinden birinin de, bir kısım kararlarda yerindelik denetimi olacağını ifade eden Alper, yapılanma modelinin Yargıtay gibi başkanlık, başsavcılık, daire başkanlıkları şeklinde olacağını söyledi.
İstinaf Mahkemesi bünyesinde Van’a 6 tane daire başkanlığı, her daire başkanlığına da ilk etapta 3 veya 4 üye hakimin atanacağını kaydeden Alper, “Bize bağlı illerde yetkisini kullanabilecek. Van, Hakkari, Muş ve Bitlis illerinde verilen mahkeme kararları, artık Van’a gelecek ve burada değerlendirilecek. İstinafa atanmak için birinci sınıfa ayrılmış hakim ve Cumhuriyet Savcısı olmak gerekiyor. Yani meslekte en üst noktaya çıkmış olmanız gerekiyor. Bu nedenle Van’a istinaf Mahkemesi kurulmuş olması kazanımları itibariyle çok önemli. Çünkü yaklaşık 40 birinci sınıf hakim ve Cumhuriyet Savcısı’nın Van’a ataması yapılacak” dedi.
Dava sayısı bakımından henüz bir rapor hazırlamadıklarını bildiren Cumhuriyet Bölge Başsavcısı Mustafa Alper, “Bu dava sayıları gözetilerek İstinaf Mahkemeleri kuruldu. Ben de şu anda İstinaf Mahkemesi’nin tek görevlisiyim. Muhtemelen eylül ayında başkan veya bir daire başkanı atanması suretiyle bir komisyon teşekkül ettirilecek. 2012 yılı Haziran kararnamesi ile de tüm İstinaf Mahkemeleri’ne atama yapılarak Türkiye’de İstinaf müessesesinin tamamen faaliyete geçirilmesi düşünülüyor. Türkiye’de şu anda 15 ilde İstinaf Mahkemesi var. Bunlar Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Antalya, Sakarya, Konya, Trabzon, Kayseri, Gaziantep, Adana, Erzurum, Diyarbakır, Samsun ve Van. Bize büyük iş düşüyor. İstinaf Mahkemesi kamuoyunda çok bilinmeyen bir müessese. Bu bilinmeyen müesseseyi biz yerleştireceğiz ve kuracağız. Faaliyete geçirerek başarılı olmak durumundayız” diye konuştu.
İstinaf Mahkemesi modelinin Avrupa ülkelerinin hemen hemen tüm ülkelerinde uygulanan bir model olduğunu kaydeden Alper, Türkiye’nin de bunu örnek aldığını söyledi. Alper, haziran kararnamesinde Van’a 15 Cumhuriyet Başsavcısı’nın atandığını, bu Cumhuriyet başsavcılarının da şu anda İstinaf Mahkemelerini incelemek üzere İsviçre’ye gittiğini kaydetti. Kendisinin de eylül ayı içinde İspanya ve diğer bazı Avrupa ülkesine gideceğini ifade eden Alper, “Bulunduğumuz ve görev yaptığımız yerdeki insanların hukuk beklentilerine, yargı beklentilerine kısa sürede cevap vereceğiz. Bu, Van ve çevresi için muazzam bir kazanım olacaktır. Umarım tüm Türkiye’de de bunu başarırız” ifadelerini kullandı.
Yargıtay’da bekleyen dosyaların Van’a gönderilip gönderilmeyeceği yönündeki soruya ise, Cumhuriyet Bölge Başsavcısı Mustafa Alper Alper, “Şimdi İstinaf Mahkemeleri faaliyete girdiğinde sıfırdan dosya kabulüne başlayacak. Siz Yargıtay’daki birikmiş ve şartlar gereği 4-5 yıldır görüşülemeyen dosyaları istinaflara gönderirseniz o zaman istinafları ‘ölü’ doğurursunuz. Şimdi Yargıtay’da bir ‘Tetkik Hakimliği’ müessesesi var. Tetkik hakimleri dosyayı inceler ve sunuş yaparlar. Böylelikle belli sayıda dosya görüşülür. İstinaf Mahkemeleri’nde Tetkik Hakimliği diye bir sistem yok. Her hakim ve savcı dosyasını alacak, inceleyecek ve rapor yazacak. Bu rapora göre bir karar verilecek. Siz her istinafa on binlerce dosyayı yığarsanız, mesela 40 bin dava dosyası Van’a geldi. Siz 40 tane hakimle bir anda altından kalkamazsınız. Tetkik hakimliğiniz de yok. Öte yandan yeni dosyalarınız gelmiş olacak. Kanaatime göre eğer bir mevzuat değişikliği olmazsa göreve geçtiği andan sonra verilen kararlar için geçerli olacaktır. En iyi çözüm de budur. Haziran 2012’de atama yapılırsa zannediyorum ‘Adli Yıl’ açılışı ile beraber 6 Eylül 2012’den itibaren çevre illerinden dosya kabulüne başlarız” dedi.
Van’da yapmaları gereken işlerin başında inşaatı devam eden adliye binasını hizmete geçirmenin geldiğini ifade eden Alper, “İstinaf bir yüksek mahkeme statüsünde. Şu andaki görüşümüz, ki bakanlığımızın ve HSYK’nın görüşü de bu yönde, yapılmakta olan adliye binasının girişe göre sağ tarafındaki blokları istinafa, sol tarafındaki blokları da ilk derece mahkemesine tahsis etmektir. Amacımız; Bölge İdare Mahkemesi’ni adliye binası arkasında inşa edilen bloğa taşımaktır. Buraya tayin olan ve muhtemelen 1. bölgeden gelecek olan hakim ve savcılara da iyi yaşam şartları hazırlamak zorundayız. Eğer iyi yaşam şartlarını hazırlayamazsak, Van’da şevkle, gayretle ve uzun süreli çalışmalarını temin etmek zor olabilir. Bu 9 aylık süre içerisinde adliye çalışma ofislerini, yaşam ortamlarını ve çalışma sistemini muhakkak en iyi şekilde hazırlamak zorundayız” dedi.
Vali Münir Karaloğlu, daha sonra yeni görevine atanan Van Cumhuriyet Başsavcısı Osman Nuri Güler’i de makamında ziyaret ederek hayırlı olsun dileklerinde bulundu.
Şark Telgraf Gazetesi