Ülkemizde sadece Muş’un Bulanık Ovası’nda üreyen ve sayıları parmakla sayılacak kadar azalan telli turnalar, havaların ısınmaya başlamasıyla birlikte gelmeye başladılar.
Çok sayıda türküye esin kaynağı olan telli turnaların nesli tükenmeye yüz tutarken Doğa Derneği’nin yaptığı araştırmada bu kuşların Türkiye’de sadece Muş Bulanık Ovası’nda yaşadığı, sayılarının da çok az olduğu belirlendi.
Doğa Derneği, Kafkasya’da Hazar Denizi kıyılarında, Türkiye’de ise sadece Murat Nehri boyunca uzanan Bulanık Ovası’nda üreyebilen telli turnaları ‘Son 11 Telli Turna Projesi’ ile koruma altına almak için çalışmalar başlatmıştı. Gürültünün artması ve su kaynaklarının kuruması üzerine İç Anadolu’dan Bulanık Ovası’na taşınan telli turnaların üreme, beslenme alanlarını korumak için başlatılan çalışmaya, halkın da desteğini almak için çaba harcanıyor. Doğa Derneği’nin projesi sayesinde sayıları gittikçe azalan mezgeldek, toy ve sürmeli kızkuşu türleri de koruma altına alındı.
Anadolu türkülerinin en önemli temalarından birisini oluşturan telli turnalar Türkiye’de artık sadece Muş’ta Bulanık Ovasında üremektedirler. Eskiden İç Anadolu Bölgesi’nde de ürediği bilenen telli turnaların tüm Avrupa’da üreyen son 11 bireyi Bulanık Ovası’nda kısıtlı bir alanda bulunmaktadır. Kış aylarını Afrika’da geçiren telliturnalar, uzun bir göçün ardından Mart ve Nisan aylarında Hazar Denizi’nin kuzeyi ve doğusundaki üreme alanlarına gelmektedirler. Türkiye, telli turnaların Hazar Denizi ve Bulanık Ovası arasında başka bir üreme alanı olmadığından dolayı çok önemli bir coğrafik konumdadır. Muş’un Bulanık ilçesinin kuzeyinde, Murat Nehri boyunca uzanan Bulanık Ovası’nda çok fazla yerleşim bulunmamaktadır. Ovada yoğun tarım yapılırken, Murat Nehri kıyıları doğal özelliğini korumaya devam etmektedir. Murat Nehri üzerindeki adacıklar ve çevresindeki alanlar telli turnaların üreme ve beslenme alanlarıdır. Telli turnaların bu bölgeden de çekilmeleri durumunda bu türü sonsuza kadar kaybetmekle karşı karşıya bulunmaktayız.
Şark Telgraf Gazetesi