Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) Muş Milletvekili Nuri Yaman, kamuda çalışan personelin sorunlarını ve bununla ilgi eksiklikleri Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) gündeme getirdi.
2011 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı görüşmelerinde grubu adına konuşan BDP Muş Milletvekili Nuri Yaman, “Bu maddeyle, görüldüğü gibi, gerektiğinde kullanılabilecek ödenekler konusunda, diğer bir kısım giderlerle birlikte personel giderlerinin de eksikliği hâlinde Maliye Bakanı tarafından aktarma yapılabileceği ve artırılabileceği söz konusu olduğundan ben de bu kapsamda kamuda çalışan personelin sorunlarını ve bununla ilgi eksiklikleri, görüşlerimi size sunmak istiyorum. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan devlet memurlarının hizmet şartları, nitelikleri, atamaları, yetiştirilmeleri ve yükümlülükleri bilindiği gibi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’yla düzenlenmiştir. Söz konusu kanunda kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler olmak üzere dört istihdam şekliyle yerine getirileceği belirlenmiştir” dedi.
Kamu kurumlarında 2 milyon 89 bin 237 personelin görev yaptığını ifade eden Yaman sözlerini şöyle sürdürdü; “Sayın Bakanın Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmelerinde vermiş olduğu bilgilere göre, bugün ülkemizde kamu kurum ve kuruluşlarında 1 milyon 809 bin 78’i memur, 186.483 sözleşmeli personel ve 93.670 sürekli işçi olmak üzere toplam 2 milyon 89 bin 237 personel çalışmaktadır. Bu personelin yıllar itibarıyla artış oranı ve Türkiye’deki nüfustaki artış oranlarına vurduğumuzda arada büyük bir dengesizliğin bulunduğunu ve son dönemlerde bu dengenin sağlanmaya çalışıldığını belirtmekle sadece yetineceğim ancak bu personelin çalıştığı şartlar, görev yaptığı mekânlar ve 4 kişilik bir ailenin geçimiyle ilgili karşılaştıkları sorunları hepimiz ülkenin bir gerçeği olarak her yerde rastlıyor ve görüyoruz. Öyle ki Avrupa ülkeleri ve gelişmiş ülkelerle bu karşılaştırmaları yaptığımızda birçok gelişmiş ülkede kamu görevlileri kendi ücretlerinin yüzde 10’uyla 4 kişilik bir aileyi geçindirdikleri hâlde maalesef ülkemizde bu oran, kendi ücretinin ancak yüzde 62 oranındaki bir harcamasıyla 4 kişilik bir aileyi geçindirebilmektedir. Şimdiye kadar ülkemizde her yıl bütçeler gündeme geldiğinde memurun gözü, kulağı, çıkacak olan bütçedeki bu düzenleme ile acaba bana ne getiriyor, bana ve gelecekteki yaşam biçimime, çocuğumun okuluna, ailemin sağlığına ve diğer hizmetlerime, bana ne katkı sunuyor diye bekliyor ancak son beş yıl içindeki AKP yönetiminin düzenlemiş olduğu hiçbir bütçede bu konularda memurun yüreğini serinletecek hiçbir olumlu adımın atılmadığını üzülerek görüyoruz. Son Anayasa değişikliğinde de zaten “Memurlar ve diğer kamu görevlileri toplu sözleşme yapma hakkına sahiptir.” hükmü eklenmiş olmasına rağmen memurların hak ettikleri ücrete kavuşmaları konusunda yapılan bu düzenlemeye eklenen şu fıkra onun umutlarını da maalesef tüketmiş bulunmaktadır. Çünkü aynı maddeye “Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması hâlinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilirler. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.” ibaresi de eklenmiştir. İşte, memurun gerçekten belini büken madde de ve işin can alıcı noktası da budur. Bu nedenle, memura toplu sözleşme yapma ve bir noktada da işçilerin grev yapma haklarını almayla ilgili bu engeller hiçbir zaman için bu ülkede hayata da geçirilmemiş, bundan sonra da geçirilmeyecektir.”
Belediyelerin sorunlarına da değinen Yaman şöyle konuştu; “Ben Maliye Bakanlığının bütçesi söz konusu olduğu için genelde yerel yönetimlerimizi yakından ilgilendiren ve 2008 yılından bu yana da uygulanan dengeleme ödeneğiyle ilgili uygulamalardaki haksızlıkları, ayrımcılığı ve kayırmaları da değerli milletvekillerime sunmak istiyorum. Biliyorsunuz, bu düzenlemeyle bir önceki gelirlerin tahsilatının toplamının binde 1’i oranında nüfusu 10 binin altında bulunan belediyelere ek bir gelir sağlamak ve onların ihtiyaçlarını gidermek amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından bir dengeleme ödeneği gönderilmektedir. Bu dengeleme ödeneğinin yıllara göre durumuna baktığımızda da 2008 yılında 62 milyar TL, 2009 yılında 153 milyar TL, 2010 yılında da 169 milyar TL’nin dağıtıldığı, haricen ve ilgililerden, bir bakıma zorla aldığımız bilgiler dâhilindedir. Son aldığımız bilgiye göre de 2011 yılında, yine, bu konuda, dengeleme ödeneği olarak, önümüzdeki yıl, bu nüfusu 10 binin altında bulunan beldelere, genelde belde niteliğindeki küçük yerleşim yerlerine 173 milyar TL’nin dağıtılacağı öngörülmektedir. Ne yazık ki bu konuyla ilgili sürekli ilgililerle, bu üç yıldan bu yana yaptığımız görüşmelerde, bu ödemelerin değişik birtakım kriterler ve düşüncelerle, komşu olan il içindeki aynı ilin beldeleri arasında nasıl bir ayrımcılığa gittiğini bizzat yaşayan bir kişiyim. Ben Muş özelinde mevcut 28 belediyemizle ilgili birebir yaptığım araştırmada, bunlardan, bu 28 belediyenin 22 tanesi bu kıstasa uyan beldeler ve bu belediyelere, en son geçtiğimiz yıl bu beldelerin nüfusu 5 bine kadar olanlara 36 bin, diğerlerine de 144 bin lira olmak üzere bu dengeleme ödeneğinin gönderildiğini saptadık. Bunun, tamamıyla Sayın Maliye Bakanının kendi iki dudağı arasında takdirine kalmış olan bir yöntemle dağıtıldığını da gördük. Ancak bundan önceki dönemlerde, bu en son 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre, bu ödeneğin bir kısmı nüfusu az olmasından dolayı yetersiz olan belediyelere, genelde daha önce İçişleri Bakanlığı, Mahallî İdareler Genel Müdürlüğü tarafından bir bakıma proje karşılığı veriliyordu. Yine, hepiniz hatırlayacaksınız, daha önceki yıllarda Bütçe ve Plan Komisyonu üyelerine de böyle bir ödeneğin kullanılması imkânı sağlanmıştı. Tabii, 2003 yılından itibaren bu ödeneğin Bütçe ve Plan Komisyonu üyelerince kullanılması ortadan kaldırıldı. Buradaki amaç, bu yasal düzenlemeyle tamamıyla İçişleri Bakanlığının projelerine rağmen… Çok yerde yine partizanlık ve parti düşüncesiyle birçok projenin o bakanlıktan geri döndüğünü birebir yaşamış olan bir kişiyim. Bu nedenle, buradan Sayın Bakanıma söylüyorum: Lütfen, bu sene ayrılan 173 milyar liralık bu dengeleme ödeneğini dağıtırken adil olun, adil davranın, hatta bundan önce dağıttığınız diğer beldelerin konumunu da düşünerek hiç almayan beldelere de -isterseniz, onların listesini de çok rahatlıkla size verebilirim.”
Şark Telgraf Gazetesi