Yaz aylarında, Çengilli’de kadınlar ve çocuklar günde iki kez köyden 5 kilometre uzakta olan yaylaya gidip gelmek zorunda kalıyorlar. Günde iki kez yaylaya inip çıkan köy kadınları 20 kilometre yolu yaya olarak gidip geliyor.
Yaz aylarını birçok kadın iple çeker. Çünkü yazın gelmesi birçok kadın için deniz, tatil, güneş ve kum demektir. Fakat ilimizde yaşayan kadınlar için yazın gelmesi adeta çile haline geliyor. Aile geçimlerine katkıda bulunmak zorunda olan kadınlar yaz aylarında, kış aylarını geçirmek için yoğun bir çalışma içine giriyorlar. Muş’un Çengili Köyündeki kadınların çilesi de diğer köylerde bulunan kadınlarınkinden ayrı değil. Çengili Köyünde yaylacılık yatılı olarak yapılmıyor. Hayvan sahipleri köyden 5 kilometre uzakta bulunan yaylada hayvanlarını otlatıyorlar. Çilede burada başlıyor. Köyden 5 kilometre uzakta bulunan yaylaya, köyün kadınları günde iki kez gidip gelmek zorundalar.
HAYAT ZORLUKLARLA VAR
Yaylada bulunan binlerce koyun, keçi ve büyük baş hayvanın sağımları günde iki kez yapılıyor. Sabah evde çocuklarının yemek, ekmek ihtiyacını karşılayan köy kadınları saat 10-00 itibariyle yola koyuluyorlar. Kimi binek hayvanla yola çıkıyor, kimi ise yaya olarak. Binek hayvanı alan kadınlar onlara binmek yerine onlarla birlikte yürümeye devam ediyorlar. Köyle Yayla arasında yüksekliğin fazla olması nedeniyle, yaylaya çıkış zorlukla gerçekleşiyor. Yayla yolu eğimli fakat köyün kadınları ve çocukları bu zorluğu yolculukta, hiç sıkıntı çekmiyorlar. Yaklaşık bir saatlik yürüyüşün ardından yaylaya ulaşılıyor. Köyün kadınları yol yorgunluğunu üzerlerinden atmadan hemen sağım işlemlerine başlıyorlar. Kadınlar sağım yaparken onlara en büyük desteği ise, çocukları ve torunları veriyor. Nineler torunları ile birlikte koyunlarını ve keçilerine sağıyorlar. Yaklaşık bir saatlik sağım işleminin ardından ise köye dönüş başlıyor. 5 kilometrelik yol iniş yolu olduğu için, çıkış gibi çokta zor geçmiyor. Kadınlar sağdıkları sütü, köyün meydanında bekleyen tüccarlara satıyorlar. Koyun sütünü 900 Kuruştan alan tüccarlar, inek sütünü ise 600 Kuruştan alıyorlar.
HESABI BAKKALAR TUTUYOR
Köylünün verdiği süt hesabını, köyde bulunan baklalar tutuyor. Köylüye bir yıllık veresiye bakkal esnafı, kendi alacaklarını aldıktan sonra, kalan parayı ise köylüye dağıtıyorlar. Yaylacılığın eskiden daha zevkli olduğunu belirten köylü kadılar “eskiden hayvan daha çoktu. Burada çadırlar kurulurdu. Fakat hayvan azaldığı için kimse çadır kurmuyor. Bu nedenle köye gidip geliyoruz. Yaklaşık günde 20 kilometre yol yürümek zorundayız. Fakat yapacak bir şey yok. Çünkü bu bizim hayatımız. Her şey ailemiz için. Eşlerimizle el ele vererek para kazanıyoruz” diye konuştular.
Muş Ovası Gazetesi