Muş İmam Hatip Lisesi Öğrenciler tarafından hazırlanan “Çevreye atılan çözünebilir organik çöplerden kimyasal pil yöntemiyle elektrik üretilmesi” ve ‘Muş’ta Muz Tarımı’ adlı projeler 18. Inepo Çevre Olimpiyatlarına katılmaya hak kazandı. Kimya alanında Selman Akarsu ve Emrullah Ayral tarafından hazırlanan proje 18. Inepo Çevre Olimpiyatlarına katılacak. Hazırladıkları Proje ile Çevreye atılan çöplerin geri dönüşümünden elektrik üretmek. Yeni enerji kaynakları kazanmak. Çevre kirliliğini önlemek. Organik çöplerin bir merkezde toplanmasını sağlamak gibi amaçları olan öğrenciler projeleri ile Ülkemizde çok yüksek oranlarda organik çöpler geri dönüşümü olmadan çevreye atılmaktadır. Bu organik çöpler diğer atıklardan arındırılmadan gelişigüzel bir şekilde çöplüklere atılır. Böylece büyük bir enerji kaybı meydana gelmektedir. Bu çöpler tek bir merkezde toplanırsa, işlenmesi de kolay olacaktır. Organik çöplerin ayrışması sırasında değişik asit ve baz çözeltileri açığa çıkar. Bu çözeltilerden kimyasal pil yöntemiyle elektrik üretilmesi mümkündür. Projeyi bu prensipten yola çıkarak hazırladık. Daha önceleri, bu çöplerden biyogaz eldesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmayla belki yeni enerji kaynakları elde edilebilmeyi amaçlıyorlar.
KULLANILAN MALZEMELER
Öğrencilerin projeleri ile ilgili hazırladıkları rapordan elde edilen bilgilerde “Projede 1 Lt’lik çöp kovaları, çinko ve bakır çubuklar, tel kablo, voltmetre, led diyot, krokodil kıskaçlar ve değişik organik çöpler kullanılmıştır. Projede çürütme ve kimyasal pil metodu kullanılmıştır. Besin maddelerinin ilkel organizmalar tarafından oksijen kullanılmadan parçalanarak enerji elde edilmesidir. Anaerobik solunum ve oksijenli solunumun glikoliz evresi yani pürivik asite kadar olan evresi aynı şekilde cereyan eder. 6 C’lu glukozdan 3 C’lu pürivik asit molekülleri meydana gelirken 2 ATP’lik net kazanç elde edilir. Pirüvik asitten sonraki evrede oksijen kullanılmadığından son elektron alıcısı oksijen olmayıp başka bir maddedir. Fermantasyon olayında sonuç madde hayvansal hücrelerde laktik asit (C3H6O3) , bitkisel hücrelerde ise fermantasyon tipine göre alkol veya sirke asitidir. Anaerobik solunumda toplam enerji az olup ortalama 47-56 kcal arasında değişir” ifadelerine yer verildi.
PROJENİN SONUCU
Açıklamada, “Projemiz fazla masraf ve emek gerektirmeyen pratik bir düzenekle hazırlanmıştır. Deney sonuçları 1 hafta içerisinde sonuçlanabilmektedir. Yemek atıklarıyla yapılan ilk deneyde 1 litrelik iki kova çöp kullanılmıştır ve voltmetrede elektrik akımı oluştuğu görülmüştür. Bu enerji ile bir led diyodun ışık vermesi sağlanmıştır. Projemiz şu an protein , yağ ve karbonhidrat içerikli çöplerle denenmektedir. Bu proje ile çevreye atılan çöplerden enerji elde etmek mümkün olabilecek, yeni enerji kaynakları kazanılabilecek, çevre kirliliği kısmen engellenebilecek ve organik çöplerin bir merkezde toplanması sağlanabilecektir. Özellikle büyük şehirdeki çöplüklerde bu metot uygulanırsa çok daha fazla elektrik üretilmesi mümkün olabilecektir. Ayrıca üretilen elektrik transformatörler (akım Yükselticiler) ile daha yüksek voltajlar elde edilebilir. Bu da ekonomiye büyük kazanç sağlayacaktır” denildi.
Muş Ovası Gazetesi