Muş’ta alt yapı çalışmalarını sürdüren Alman Kalkınma Bankası KWF, Belediyede yaptığı toplantı ile fizibilite çalışmalarını değerlendirerek, Vali Erdoğan Bektaş’a bilgi verildi. Vali Yardımcısı Ali Edip Budan’ın da katıldığı toplantıda, slayt gösterimi eşliğinde, bugüne kadar yapılan çalışmaların değerlendirilmesi yapıldı. Proje yetkilileri verdikleri bilgilerde: “Çalışmamızın ama amacı, Muş Belediyesinin su ve atık su sektörü ile ilgili projesini belirlemek ve bu amaçla bir fizibilite çalışması yapmaktır. Bizim şu andaki fizibilite çalışması sonucunda verilecek olan finansman çalışmalarına yardımcı olmak ve bu sayede alt yapı çalışmalarına destek olmak. Projenin ikinci aşamasını yürütüyoruz. Birinci aşamada veri toplama ve değerlendirmesi çalışması yapıldı. İkinci aşamada ise, proje konseptinin ana kapsamının belirlenmesi çalışmaları yürütülüyor şu anda. Bugünkü çalıştayımızda da, su temini sistemi ile ilgili, elimizde ne tür obsiyonlar, hangi su kaynakları var onları değerlendireceğiz. Bu opsiyonları değerlendirdikten sonra, bunların ön yatırım maliyetlerini göz önüne aldıktan sonra, bir kıyaslama, karşılaştırma yapacağız. Amacımız, bu çalıştay sonucunda elde edilecek bulguları kapsamlı bir fizibilite çalışması sonucunda sizlere sunabilmek. Oluşturulacak olan proje teklifi içerisinde, hem yazılı bileşenleri olacak, hem de bunların hangi zamanda gerçekleştirildiği ayrıntılı olarak sunulacak. Çalıştayımızda ilk olarak yapmış olduğumuz nüfus projeksiyonlarını değerlendireceğiz. İkinci olarak, Muş’taki su şebekesinde yapmış olduğumuz su kayıp ve kaçakları ile ilgili çalışmayı, sizlere ayrıntılı olarak sunacağız. Üçüncü olarak su temini sektörü ile ilgili önerilerimizi, kavramsal planlama çalışmalarımızı sunacağız. Daha sonra atık su sektörü ile ilgili kavramsal planlama çalışmalarımızı sunacağız. Bir sonraki aşamada ekonomik ve finansal analiz sonuçlarını sunacağız. Son olarak da, hem belediyenin, hem de belediyenin su ve kanalizasyon idaresinin kurumsal analizi yapılacak” denildi.
2039 YILINDA MUŞ’UN NÜFUSU 165 BİN OLACAK
Nüfus planlaması ile ilgili olarak verilen bilgilerde, 2039 yılında Muş’un nüfusunun 165 bin olacağının tahmin edildiği bilgisi verildi. Verilen bilgilerde: “Nüfus projeksiyonlarımızı, Türkiye’nin, Bölgenin ve Muş’un geçmiş nüfus verilerini dikkate alarak ve Belediye yetkilileriyle karşılıklı konuşarak oluşturduk. Şu anki Muş ilinin Belediyenin sorumluluk alanı içerisindeki bölgesinin nüfusunu, mevcut su abonelerinden yararlanarak tahmin etmeye çalıştık. Aynı nüfus tahminini yine elektrik aboneleri ile de kıyaslayarak belirledik. Bir kısım mevcut nüfus, istatistiksel verilerde yer almıyor. O yüzden bunları da göz önüne almak zorundaydık. Örneğin, ilköğretim ve lise seviyesinde ve üniversitede bulunan öğrencileri bu nüfusa dahil etmek durumundaydık. Ayrıca, Muş’ta bulunan askeri birlikleri de bu nüfus kapsamında değerlendirmek durumundaydık. Burada bizim proje ömrü olan 2009–2039 yılında yapmış olduğumuz nüfus artış oranlarını planladık. 2009 yılında yaklaşık 108 bin civarında görülen Muş merkez ve köyler nüfusunun, 2039 yılında 165 bin dolayına çıkacağını öngörüyoruz” denildi.
KAÇAK SU MİKTARI YÜZDE 72 ORANINDA
Su kaçaklarıyla ilgili verilen bilgilerde: “Şebekenin yaklaşık yüzde 50’lik kısmını, yerinde ekipmanlarımızla birlikte gezerek, kaçak miktarının ne düzeyde olduğunu bulmak için çalıştık. Bu süreçte benim belirlemiş olduğum 16 noktadaki sızıntıyı onardık. Yine Belediye tarafından yapılan yaklaşık, 20 şebeke onarımına katıldım. Burada bulunmamın amacı, mevcut boruların fiziksel durumunu değerlendirmekti. Ayrıca, mevcut su kaynaklarının durumunu da değerlendirdik. Gördüğümüz şudur, şehre verilen suyun hiçbir yerde ölçümü yapılmıyor. Yani ne kadar su verildiği sayaçlarda belirlenmiyor. Yaptığımız tahminlere göre, kayıp kaçak su miktarı yaklaşık yüzde 72 durumunda. Yani şehre verdiğimiz suyun, yüzde 72’lik kısmını faturalandırıp, halka yansıtamıyoruz. Büyük orandaki bu kayıp kaçağın bazı nedenleri var. Bunlar içerisinde, abonelerin bir kısmının sayacı yok, o yüzden bunların ne kadar tükettiğini de belirleyemiyoruz. Ayrıca, önemli bir miktarda, kaçak su kullanımı da mevcut. Tabi kaybın önemli bir nedeni de, şebekede olan patlaklar, çatlaklar. Günde ortalama 7 ve bazen de 10 civarında patlak oluşuyor. Belediyenin elinde şu anda yeterli araç gereç mevut. Ayrıca, bakım ve onarım sırasında değiştirilmesi gereken materyallerde ellerinde bulunuyor. Belediye bu konuda tüm gayreti gösteriyor” denildi.
ŞEBEKEDE YÜZDE 43’LÜK KAYIP
Teknik kayıpların yüzde 47 olduğu bilgisi verilirken, bunun yüzde 43’nün şebekelerdeki kayıplardan meydana geldiği bilgisi verildi. Verilen bilgide: “Üretimin yüzde 28.3’nün faturalandığını, geri kalan yüzde 72’nin kayıt dışı olduğu ortaya çıkıyor. Bir dağılım tahmininde bulunduk. Fiziksel yani teknik kayıplar yüzde 47 olarak belirlendi. Bunun yüzde 43’ü şebekede olan kayıp, ana iletim hattında yüzde 1’lik bir kayıp var, rezervuarlarda yüzde 1’lik ve bunun tamiri sırasında da yüzde 2’lik bir kayıp olmak üzere, toplam yüzde 47’lik teknik kayıp tahmininde bulunuyoruz. Ayrıca, kaçak bağlantılar var, evler ve binalar tarafından yapılan, bunun da yüzde 16 civarında olduğunu tahmin ediyoruz. Eski ve hassasiyetini kaybetmiş su sayaçlarındaki ölçüm hatalarından dolayı da yüzde 5’lik su kaybı olduğunu tahmin edemiyoruz. Ayrıca, ölçemediğimiz tüketim camiler gibi bunların da yüzde 4 civarında olduğunu tahmin ediyoruz. Teknik kayıplar, yüzde 10-15 civarında olur ise, bu makul olarak kabul edilebilir. Biz, proje ömrünün sonunda, teknik kayıpları yüzde 10’unun altında görebiliyoruz. Bu tabiî ki uzun vadede ulaşılabilecek bir hedeftir” denildi.
Günaydın Muş Gazetesi