Gazeteciler Diyarbakır’da buluştu. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) ve Konrad-Adenauer-Stiftung’un ortaklaşa düzenlediği, Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti (GGC) nin ev sahipliğinde yapılan 53. Yerel Basın Semineri, Class Otel’de yapıldı.
İki gün süren seminerde “Gazetecilikte Yeni Açılımlar”, “Medya ve Hukuk”, “Medya’da Dil Hataları”, “Yerel Medyada Planlama ve Görsellik”, “Demokrasilerde Yerel Basının Rolü”, “Merkezin Uzağında Haberci Olmak”, “Basın İlan Kurumu ve Resmi İlanlar”, “Medya-Siyaset İlişkileri”, “Gazetecilikte Etik Değerlerin Önemi” gibi konu başlıklarında Prof. Dr. Nurçay Türkoğlu, Prof. Dr. Neşe Kars, Feyza Hepçilingirler, Tümer Argın, Dr. Recep Yaşar, Turgay Olcayto, Fikret İlkiz gibi uzmanlar Muş’unda aralarında bulunduğu bölge illerinden gelen gazetecilere seminer verdi. Seminere Gazetemizin Yazı İşleri Müdürü Cevat Danış’ta katıldı. Seminerin ilk günkü açılış programına katılan Diyarbakır Valisi Hüseyin Avni Mutlu 1990 lı yıllarda gazetecilerin bölgede çok zorlu koşullarda çalıştığını, ifade özgürlüğü ile ilgili sıkıntılar yaşandığını kaydetti.
DİYARBAKIR VALİSİ MUTLU, SEMİNERDE
İl Valisi Mutlu, Seminerin açılışında yaptığı konuşmada, insanın biyolojik ihtiyaçlarını gidermek için nasıl doğru beslenmeye önem veriyorsa, duygusal beslenmesine de önem verdiğini, duygusal beslenmesi arasında haberin doğru kanallardan alınması ve doğru enformasyona ulaşmasının da yer aldığını bildirdi. İnsanın doğru enformasyona ulaşmasındaki hizmeti medyanın sunduğunu dile getiren Mutlu, gazetecilik mesleğinin bu konudaki görevinin çok önemli olduğunu, insanların duygu, düşünce ve fikir dünyasına doğru fikirleri aktarma noktasında ciddi bir sorumluluklarının bulunduğunu aktardı.
Gazetecilik mesleğinin gelişen teknolojiyle birlikte sürekli yenilenmeye ihtiyacı bulunduğunu ifade eden Mutlu, şunları söyledi: “En güçlü toplumu yaratmada gazetecilik mesleğinin üzerine düşen büyük görevler vardır. Yapacağımız işin yaratacağı talep bizim de karnemizdir. Biz ne yaparsak yapalım bizimle ilgili hükmü veren vatandaş ve toplumdur. Vali olarak benimle ilgili değerlendirmeyi millet ve vatandaş yapar. İnsanımızın talebine ne kadar hizmet edebiliyorsam bu benim için önemlidir. Bu her meslek için öyledir. Toplumun talebine cevap olabilmek için alacağınız eğitim çok önemlidir. Başarılı olmanın yolu daha fazla bilgiyle donanmaktır. Bu seminer gazeteciler için büyük bir fırsattır.”
Düzenlenen seminerde konuşan Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir, “Taşra olarak görülen bölgemiz adli-siyasi bir sicile sıkıştırılmış durumdadır” diyerek ortak barış dilinin yaratılmasında medyaya büyük görev düştüğünü söyledi.
BAYDEMİR, DEMOKRASİNİN KÜLTÜR MESELESİ OLDUĞUNU SAVUNDU
Demokrasi ve basın ilişkisi üzerine konuşan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanı Osman Baydemir ise, “Demokrasi bir kültür meselesidir. Demokrasi bir medeni olma meselesidir. Demokrasi ancak her türlü muhalif, görüşlerini paylaşmadığımız insanların görüşleriyle tanışarak, bu görüşlere alışarak ve dinlemeye çalışarak mümkün olabilir” dedi. Türkiye’nin merkez siyaset, merkez demokrasi, merkez medya gibi merkezler üzerinden inşa edildiğini ifade eden Baydemir, “Bunlardan dördüncü büyük güç olarak kabul edilen merkez medya, ki ülke gündemini belirliyor, kültürel kodları oluşturuyor, siyasetin kendince gereklerini ülke gündeminde yoğuruyor, popüler kültürün öznelerini yerele dayatıyor. Merkez medya bugün yereli kendine bağımlı hale getirmiştir” dedi.
Baydemir konuşmasını şöyle sürdürdü: “Oysa ki biz yereli önemli bir güç, önemli bir dinamik olarak görüyoruz. Her yerelin kendine has özelliklerini ve dinamizmini büyük ve önemli bir zenginlik olarak düşünüyoruz. Yerel kendine özgü kültürel yapısıyla, siyasi şekillenmesiyle, kendi özneleriyle tüm bunların toplamında medyasıyla var olabilir. Elbette bunu evrensel değerleri de özümseyerek yapmalıdır.”
Diyarbakır veya Bölge’yi Türkiye’nin merkez medyası tarafından “dürbünle bakılan bir yer” olarak görüldüğünü belirten Baydemir, Diyarbakır’ın adeta ötekileştirildiğini ifade ederek, “Yani taşra olarak görülen bölgemiz bir adli siyasi bir sicile sıkıştırılmış durumda. Bu bölgede yaşayan biri olarak, bir okur gözüyle bunu böyle görüyorum” dedi.
Türkiye’deki neredeyse bütün haber ajanslarının temsilciliklerinin, bürolarının bulunduğunu hatta Türkiye’nin ilk günlük ulusal Kürtçe gazetesi olan Azadiya Welat’ın Diyarbakır’dan yayın yaptığını ifade eden Baydemir, Ağustos 2006-Ağustos 2009’a kadarki 3 yılda Ülkede Gündem gazetesi geleneğini temsil eden tam 30 gazetenin kurulduğunu ve tam 65 kez kapatıldığını vurguladı. Kapatılan Ülkede Gündem, Günlük, Alternatif, Bakış ve son olarak Demokratik Açılım gibi gazetelerin isimlerini tek tek sıralayan Baydemir bu gazetelerin başına gelenlerin “bir haber değeri bile taşımadığını” vurguladı ve “Ben bunu bir yabancılaşmanın ifadesi olarak görüyorum” dedi.
BAYDEMİR, MEDYANIN ÖNEMLİ BİR ARAÇ OLDUĞUNU VURGULADI
Baydemir, medyanın Türkiye’nin Batı yakası ile Doğu yakası arasında ortak dili yaratacak olan en önemli araçlardan biri olduğunu vurgulayarak, “Problemli alanlarda yaratılacak barışçı dil, önce ortak vicdani dille yaratılabilinir” diye konuştu. Baydemir, yerelin merkez karşısında kendi özgün dilini yaratması gerektiğini ifade ederek şöyle devam etti: “Yerel tüm özgünlüğünü ortaya koymalı, merkezden dayatılan bu baskıya kendi dinamizmi ile cevap vermeli. Kendi özgün sesini duymalı. Örneğin kendi özgün medyasını yaratmalı bu açıdan yerelde demokrasinin gelişimine katkıda bulunmalıdır. Gelişmiş demokrasi, özgür basın demektir.”
ERİNÇ “MERKEZDE BAKANLAR, İLLERDE DE VALİLER DEMEÇ VERMEYE YETKİLİDİR”
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) Başkanı Orhan Erinç, “Yerleşim birimlerinin dağınıklığı ve ekonomik gelişmişlik farkları yerel medyanın önünü kesiyor” dedi.
TGC Başkanı Orhan Erinç, TGC tarafından Diyarbakır da bir otelde düzenlenen “Yerel Medya Eğitim Semineri”nin son gününde, kiminin gazete, kiminin radyo, kiminin de televizyonlarda çalıştığını, kimilerinin de internet gazeteciliği yaptığını söyledi. Şu ana kadar internet yayıncılığı ve gazeteciliği konusunda herhangi yasal tanımın yapılamadığını, internette çalışanların ne mesleki ne de yasal hakları olduğunu ifade eden Erinç, bu konuda temaslarını ilgili birimlerle sürdürdüklerini, ancak yakın gelecekte sonuç alacaklarına inanmadığını bildirdi.
İnternet gazeteciliğinin başlamasıyla yerel ve bölgesel gazetecilik kavramlarının değiştiğini belirten Erinç, “Dünyanın değişik yerlerine gidenler internet aracılığıyla ülkeleriyle ilgili bilgi almaya başladı. Yerel kavramı da yeni bir açıklama ve değerlendirme yapılması durumunda kaldı” dedi.
Seminerde bürokrat haber kaynakları ile gazeteciler arasındaki ilişkilerin gündeme getirildiğini anlatan Erinç, şöyle konuştu: “Merkezde bakanlar ve illerde de valiler demeç vermeye yetkilidir. Hükümet, çalışmaları konusunda yetkili olmayan kişilerin beyan vermemesini amaçlıyor. Ama ne yazık ki bu, bilgi verilmemesi durumunu ortaya çıkarıyor. Bu öncelikle gazetecinin haberlere ulaşamaması ve halkın bilgilenme hakkını kullanamaması durumunu ortaya çıkarıyor. Gazetecilik için böyle bir sınıflandırma yapma olanağı yoktur. Dünyanın her yerinde gazetecilik aynı ilke ve kurallara göre yapılıyor. Bu da haber bulma konusunda zorluklarını gösteriyor.”
Yerelden bakıldığında Türkiye deki medya yapılanmasının yanlışlığının görüldüğünü belirten Erinç, Avrupa da ağırlığın yerel medyaya, Türkiye de ise yaygın medyaya verildiğini bildirdi. Bu durumun yerel medyanın gelişmesini engellediğini vurgulayan Erinç, şunları kaydetti: “Yerleşim birimlerinin dağınıklığı ve ekonomik gelişmişlik farkları yerel medyanın önünü kesiyor. Bu da profesyonel gazeteci çalıştırmayı büyük ölçüde sınırlıyor. Özveriye dayalı bir gazetecilik gündeme getiriyor. Eğer özverili bir gazeteci değilseniz, gazetecilikten para kazanma konusunda hayal kırıklığı yaşarsınız.”
TGC Başkanı Orhan Erinç de, haber kaynağı olarak değerlendirilebilecek kişilerin zaman zaman basına hoşgörüyle bağdaşmayacak yaklaşımları nedeniyle Türkiye’de gazetecilik yapmanın zor olduğunu söyledi. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10 maddesinde yer alan ifade özgürlüğü ile ilgili maddesini hatırlatan Erinç yetkililerin bu maddenin geliştireceği beyanatlarını verdiğini belirterek “Ne yazık ki verilen sözler unutuluyor” dedi. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde “üzücü olaylardan kaynaklı” olarak gazetecilik yapmanın diğer illere göre daha zor olduğunu ifade eden Erinç, “Hem can hem de iş güvenliği açısından bizlerden daha zor durumda olduklarını bilmek gerek. Başka yerde suç teşkil etmeyen konuşmalar bu bölgelerde suç sayılıyor. Terörle Mücadele Yasası (TMY) ve Yargıtay içtihatları böyle bir zemin yaratıyor” diye konuştu.
Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Faruk Balıkçı, bölgede gazetecilik yapmanın güçlüklerinden bahsederek, “adeta sırat köprüsünde yürüyerek gazetecilik yaptık”larını söyledi. Balıkçı, kimi zaman bir haber için saaatlerce bekletildiklerini, kimi zaman meslektaşlarının ölümüne şahit olduklarını anlatarak “Bu durum mesleki açıdan bizi profesyonelleştirirken, acılara da ortaklık ortak etti. Bu nedenle savaş dili yerine barış dilinin hakim olmasını yüreğimizde hissettiğimizin inancı içerisindeyim” dedi.
Bölgenin çeşitli vilayet ve ilçelerinde göre yapan gazetecilerin katıldığı seminer sertifika dağıtım töreni ile sona erdi. Muş Ovası Gazetesi