Kanser Eğitimlerini sürdüren İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Birim Müdürlüğü tarafından verilen eğitimlerde kanserin erken tanı ve teşhisle önlenebilir bir hastalık olduğu vurgulandı.
Kanser Eğitimlerini sürdüren İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Birim Müdürlüğü tarafından verilen eğitimlerde kanserin erken tanı ve teşhisle önlenebilir bir hastalık olduğu vurgulandı. Eğitim seminerini veren Sorumlu Eğitimci İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Birim Müdürü Tekin Güler seminer katılımcılarına kanserin bilinen ölümler sıralamasında kalp ve damar hastalıklarından sonra ikinci sırada yer aldığını anlattı. Tekin Güler tarafından Devlet Hastanesi çalışanlarından Ebe ve Hemşirelerin yanı sıra Hastane Güvenlik ve Temizlik personelleri kanser, kanserden korunma yolları, nedenleri konularında bilgilendirildi.
Kanserin, öldürülücülüğü yanında bıraktığı sakatlıklar ve tedavisindeki yüksek maliyetler nedeniyle, iş gücünde ve ülke ekonomisinde çok ağır kayıplara neden olduğunu belirten Güler kanser konusunda toplum bilincinin geliştirilmesinin önemine dikkati çekti.
KANSER NEDİR
Kanser hastalığın insan sağlığındaki önemini ve tanımını yapan Muş İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü Tekin Güler, “Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunu. Anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalması ve yayılması olarak tanımlanan kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri. Ülkemizde 1970’li yıllarda sebebi bilinen ölümler arasında 4. sırada yer alan kanser, son yıllarda kardiyovasküler sistem hastalıklarından sonra 2. sıraya yükseldi. Kanserin sebebi nedir? Çevresel ve içsel nedenler olarak ikiye ayrılabilir. Çevresel nedenler (kimyasal, radyasyon, viruslar gibi) ve içsel nedenler (hormonal, bağışıklık bozuklukları, kalıtsal mutasyonlar ve diğer genetik nedenler gibi) birlikte veya ardışık olarak hücreleri etkileyerek uzun yıllar içinde kansere yol açabilirler. Hangi organlarda kanser olur? Kanser tek bir hastalık olmayıp, vücuttaki tüm doku ve organlarda kanser gelişebilir. İyi huylu ve kötü huylu tümör ne demektir? İyi huylu tümörler kanser değildir. Başka bölgelere yayılmazlar. Tamamen çıkartıldığı zaman genellikle tekrarlamazlar. Kötü huylu tümörler ya da kanser ise komşu organ ve dokulara yayıldığı gibi, lenf ve kan yoluyla uzak organlara da yayılır. Uzak organlardaki yayılımına metastaz (yayılma) denir.
KANSERİN NEDENLERİ
Katılımcılara Kanserin nedenlerini anlatan Eğitim Şube Müdürü Tekin Güler, “Normal hücrelerin kanser hücrelerine dönüşmelerinde geçtikleri aşamalara karsinogenez adı verilmektedir. Bu değişikliklere neden olan başlıca etkenler kimyasal maddeler, ultraviyole ve iyonizan radyasyon gibi fiziksel ajanlar ve virüslerdir. Hepatit B virüsü, insan papilloma virüsü (HPV) ve retrovirüslerin kansere neden oldukları hemen hemen kesinlik kazanmıştır. Kanser etkenlerinin kesin olarak saptanabilmesi korunmaya yönelik uygulamaları güçlendirecek, ayrıca örneğin virüslerin neden olduğu rahim boynu kanseri için söz konusu olduğu üzere aşı çalışmalarıyla önlenmesi olasılığını gündeme getirecektir. Kansere neden olan alışkanlıkların başında elbette sigara kullanımı gelmektedir. Sigara başta akciğer kanseri olmak üzere, ağız boşluğu, hava yolları (larinks), böbrek, idrar kesesi, rahim ağızı (serviks) ve pankreas kanserlerinin gelişiminden sorumlu tutulmaktadır. Kanserin yolaçtığı tüm ölümlerin % 30’u sigara ve diğer tütün ürünlerine atfedilmektedir. Günde 1-10 adet sigara içmekle akciğer kanseri riski içmeyenlere göre %20 artarken, iki paket içildiğinde bu rakam %80’e varmaktadır. Öte yandan sigara içilmese bile sigara içilen ortamda bulunulması da (pasif içicilik) akciğer kanseri riskini yaklaşık 1,5 kat arttırmaktadır. Yaklaşık 20 yıl günde bir paket sigara içmiş birinin akciğer kanserine yakalanma riski sigarayı bıraktıktan sonraki 10 yıl içerisinde ancak yarıya inmektedir. Sigara içmeyi bırakmak kanser ve diğer kalp, damar ve akciğer hastalıklarının oluşma ihtimalini azaltmak için yapılabilecek en önemli korunmadır. Bu amaçla doktorunuza başvurduğunuzda sigarayı bırakma sırasında ihtiyacınız olacak psikolojik ve ilaç (nikotin içeren yapıştırma bantları, sakızları, v.b.) desteğini sağlayacaktır.
KANSERDEN KORUNMA YOLLARI
Kanserden korunma yollarına da değinen Muş İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü tekin güler, “Kanserden korunabilmek için, şüpheli durumlarda hiç çekinmeden doktora muayene olmak ve sağlıklı bir hayat sürdürmek gereklidir. Kanser ne kadar erken teşhis edilirse, kurtulma şansı da o kadar artar. Meslek kanserlerini önlemek için iş sağlığına dikkat etmek şarttır. Suni maddelerin katıldığı konserve yiyecekler kullanılmalıdır. Sigara içenlerde genellikle dudak, dil, gırtlak, yemek borusu ve mide kanseri görülebilmektedir. Alkol ve çok sıcak yiyecek-içecekler de devamlı alındıkları takdirde, mide kanserlerinin sebebi olabilmektedir. Aşırı beslenmeden kaçınmalıdır. Çünkü şişmanların kansere yakalanma ihtimalleri daha fazladır. Yiyecekler, yararlı maddelerine zarar verilmemesi için fazla ısıtılmamalıdır. Pişmiş yemeklerden önce çiğ sebze veya meyve yenmelidir. Beyaz ekmek yerine kepeklisi tercih edilmelidir. Hayvanı yağlar yerine nebati yağlar yeğlenmelidir. Ayrıca yoğurt, ayran ve soya esaslı besin maddelerine önem vermelidir. Açık hava, güneş, su ve hareketlilik metobolizmayı olumlu yönden etkiler. Sıcak su banyoları hayat fonksiyonlarını arttırıcı bir araçtır. Ölçülü yapılacak egzersiz kan dolaşımını, solunumu düzenler ve metabolizmayı canlandırır. Hormon salgısının düzenlenmesi için sessizlik ve istirahat şarttır. Şehir yaşantısının sebep olduğu kronik yorgunluklar en önemli problemlerden biridir. Sağlıklı hayat için yeterli ve düzenli uyku, gezi ve gerginliklerin giderilmesi önemlidir” dedi. Günaydın Muş Gazetesi