Dar gelirli vatandaşlara 2003 yılından itibaren dağıtılan kömür, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki kaçak elektrik kullanımının düşmesinde büyük rol oynuyor.
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Hayati Yazıcı da, “İhtiyaç sahiplerine dağıtılan kömür kaçak elektrik kullanımını engelledi” açıklaması buna işaret ediyor. TEDAŞ’ın verilerine göre, 2006 yılında kayıp kaçak oranı Van’da yüzde 71, Hakkari’de yüzde 65.6, Mardin’de yüzde 63.8, Şırnak’ta yüzde 61, Şanlıurfa’da yüzde 58.7, Diyarbakır’da yüzde 55.5, Batman’da yüzde 55.4, Muş’ta yüzde 52.3. Miktar olarak, bölgede en yüksek kayıp kaçak elektrik tüketimi 2.3 milyar kilovatsaatle Şanlıurfa’da görüldü.
Diyarbakır başta olmak üzere bazı bölge illerinde kaçak elektrik kullanımından dolayı kış aylarında aşırı yüklenmeden dolayı trafolar dahi patlıyor. Devleti her yıl 3 milyar dolarlık zarara uğratan kaçak elektrik kullanımına karşı, yetkililer bedava kömür yöntemini deniyor.
Kışın ısınmak için kullanılan kaçak elektriğin önüne geçebilmek için Başbakanlığa bağlı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) tarafından her yıl fakir vatandaşa dağıtılan tonlarca bedava kömür, vatandaşın kaçak elektrik yoluyla ısınma alışkanlığını kırmaya başladı.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki toplam 10 ile dağıtılan bedava kömürün kış aylarda konutlarda tüketilmesi vatandaşın kaçak elektrik kullanımından büyük oranda vazgeçmesine neden oldu. 2004 yılı için yapılan hesaplamalara göre bölge illerinde başlatılan bedelsiz kömür sonrasında yılda yaklaşık 150 ile 170 milyon YTL daha az elektrik tüketiminin ortaya çıktığı tespit edildi.
Uygulamanın daha sonraki yıllarda da devam etmesi halinde kaçak elektrik kullanımı ile ilgili faturanın da giderek azalacağı belirtiliyor. Dağıtılan kömür sayesinde 2003-2007 döneminde yaklaşık 750-850 milyon YTL’lik bir enerji tasarrufunun sağlandığı ifade ediliyor.
Yetkililer de başta Diyarbakır olmak üzere bölgede dağıtılan bedava kömürün, kaçak elektrik kullanımını engellemeye başladığını belirtiyor. İhtiyaç sahibi insanların kışın ısınabilmeleri için kömür verildiğini dile getiren yetkililer, amaçlardan birinin de bölgedeki yoğun kaçak elektrik kullanımının önüne geçmek olduğunu kaydediyor.
Bazı insanların ‘İhtiyacımız olduğu için kaçak elektrik kullanıyoruz.’ dediğini aktaran yetkililer, kömür alacak paraları olmadığı için ısınmak amacıyla kaçak elektriğe yöneldiğini ifade ediyorlar.
Vakıflar aracılığı ile ihtiyaç sahibi ailelere bedelsiz kömür yardımını içeren yakacak yardımları, 2003 yılından itibaren Türkiye Kömür İşletmeleri’nden sağlanan kömürün Türkiye genelindeki ihtiyaç sahibi ailelere, aile başına 500 kilogram olarak dağıtılmasıyla gerçekleştiriliyor. Kömürün illere kadar ulaştırılması Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından sağlanıyor. İlçelere ve köylere dağıtımı ise valiliklerin sorumluluğunda Vakıflar tarafından gerçekleştiriliyor.
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre, 2003 yılında 649 bin 818 ton kömür, 1 milyon 96 bin aileye; 2004 yılında 1 milyon 52 bin 379 ton kömür, 1 milyon 610 bin aileye; 2005 yılında 1 milyon 329 bin 676 ton kömür, 1 milyon 831 bin aileye; 2006 yılında 1 milyon 363 bin 288 ton kömür, 1 milyon 797 bin aileye; 2007 yılında 1 milyon 434 bin 163 ton kömür, 1 milyon 894 bin aileye, 2008 yılı mayıs ayına kadar 1 milyon 637 bin 100 ton kömür, 2 milyon 84 bin 741 aileye dağıtıldı.
Topkan Haber Ajansı